تحليل مباني اخلاق زيستي در جرم‌شناسي سبز

زمينه و هدف: جرم‌شناسي سبز مبتني بر تجزيه و تحليل مضرات زيست‌محيطي از منظر جرم‌شناسي يا استفاده از انديشه‌هاي جرم‌شناسي در مسائل زيست‌محيطي است و نزديك به سه دهه است كه در مورد جرائم زيست‌محيطي، مرتكبين جرائم و انگيزه‌هاي آنان، قربانيان اين جرائم و نحوه بزه‌ديدگي آن‌ها و همينطور در خصوص برخورد و پيشگيري از اين جرائم، فعاليت مي‌كند. اين مطالعه با هدف تحليل مباني اخلاق زيستي در حيطه جرم شناسي سبز به انجام رسيد.روش: در اين مطالعه به صورت تحليلي، پس از جستجوي هدفمند و مرور منابع به تبيين مؤلفه‌هاي اخلاقي جرم‌شناسي سبز پرداخته شده است.ملاحظات اخلاقي: هنجارهاي مربوط به اخلاق در پژوهش و نيز امانتداري در استناد به متون و ارجاعات مقاله به طور كامل رعايت گرديده است.يافته‌ها: تحليل مؤلفه‌هاي جرم‌شناسي سبز از نظر مباني اخلاق زيستي ارائه‌شده از سوي «بيوچامپ» و «چيلدرس» مي‌تواند گام مؤثري در شناسايي و محك رسالت اخلاقي اين رشته تقريباً نوظهور به حساب آيد. تطبيق اصول چهارگانه اخلاقي زيستي، خودمختاري، عدالت، فايده‌رساني و نازيان‌مندي با مباني جرم‌شناسي سبز و رويكردهاي سه‌گانه فلسفي انسان‌محورانه، زيست‌محورانه و طبيعت‌محورانه آن همگرايي بين اخلاق زيستي و جرم‌شناسي سبز را به اثبات رسانده است. رويكردهاي سه‌گانه فلسفي جرم‌شناسي سبز نيز در تطبيق با اصول چهارگانه اخلاق زيستي جايگاه ممتازي دارند؛ با اين تفاوت كه در رويكرد انسان‌محور به جرم‌انگاري فعاليت‌هاي مغاير با آزادي و سودمندي انسان‌ها مي‌پردازد و رويكرد زيست‌محور انسان را يك گونه از گونه‌هاي حيواني معرفي كرده و رفتارهاي مخل زيست گونه‌هاي مختلف جاندار را جرم‌انگاري نموده است و رويكرد طبيعت‌محور نيز با توسعه شعاع جرم‌انگاري به فعاليت‌هايي كه در تضاد با منافع جهان طبيعت است، اعم از جانداراني نظير حيوانات و گياهان، كره زمين و فضاي بالاي سر آن به محافظت از زيست كره مي‌پردازد.نتيجه‌گيري: تحليل مؤلفه‌هاي اخلاقي جرم‌شناسي سبز و تطبيق آن با قواعد اخلاق كاربردي مبين اهميت و فايده آن در زمان كنوني است كه در عين جديدبودن بايد مورد توجه قرار بگيرد.