تاثير نامتقارن نرخ ارز واقعي بر تراز تجاري در بخش‌هاي كشاورزي، صنعت و معدن، خدمات و نفت و گاز ايران

شرايط خاص اقتصاد ايران، نرخ ارز را به‌عنوان يك متغير مهم در اقتصاد تبديل كرده است، با اين‌حال طي سي سال گذشته، نرخ ارز از نوسانات قابل‌توجه برخوردار بوده است و  مطالعات مختلفي براي بررسي نحوه تأثير اين نوسانات بر تراز تجاري پرداخته اند، اما از آنجا كه هركدام از مطالعات به بخش كلي ايران و يا بين كشورها پرداختند در اين مطالعه به بررسي جداگانه هر بخش كشاورزي، صنعت و معدن، نفت و گاز و خدمات پرداخته شده است. لذا هدف اصلي اين مطالعه بررسي تاثير نامتقارن نرخ ارز واقعي در تراز تجاري در هر چهار بخش كشاورزي، صنعت و معدن، خدمات و نفت و گاز ايران و مجموع چهار بخش مي‌باشد. براي اين منظور از رهيافت خود رگسيو با وقفه‌هاي گسترده غيرخطي (NARDL) استفاده شد زيرا اين روش امكان بررسي اثرات نامتقارن نرخ ارز را در كوتاه مدت و بلندمدت فراهم مي‌كند. براي بررسي ارتباط نامتقارن نرخ ارز با تراز تجاري از داده‌هاي ساليانه 1374 تا 1399 استفاده شد. بر اساس نتايج، اثر شوك‌هاي ارزي نامتقارن بوده و شوك‌هاي مثبت ارزي اثر مثبت بر تراز تجاري داشته است، همچنين شوك‌هاي منفي نرخ ارز، معني دار نبوده است كه نشانگر عدم تاثير سياست كاهش ارزش پول بر بهبود تراز تجاري مي باشد. بنابراين بروز هرگونه شوك ارزي، به معناي ايجاد تلاطم در اقتصاد بوده و يكي از راهكارهاي مقابله با اين وضعيت، كاهش شكاف ميان نرخ ارز رسمي و بازار آزاد و همچنين تك نرخي كردن ارز است.