تأثير عوامل اقتصادي و اجتماعي بر فقر مسكن در ايران

مسكن يكي از ابعاد مهم فقر براي تأمين نياز ضروري سرپناه است كه با ساير جنبه هاي زندگي رابطه تنگاتنگي دارد. اين موضوع در هدف 11.1 از اهداف توسعه پايدار به عنوان يك برنامه ريزي جهاني بيان شده است. با توجه به اهميت كاهش فقر در دولت ها و دستيابي به توسعه پايدار جهت شناسايي دقيق مسئله در اين مقاله براساس تعريف برنامه اسكان بشر سازمان ملل متحد به اندازه گيري فقر مسكن و عوامل اقتصادي و اجتماعي مؤثر بر آن در استان هاي كشور طي دهه 1390 با استفاده از دو شاخص تركيبي درصد خانوار عدم برخوردار از مسكن مقرون به صرفه و درصد خانوار ساكن در مسكن نامناسب در چهار مدل با دو برآوردگر گشتاور تعميم يافته و حداقل مربعات كاملأ اصلاح شده پرداخته است. نتايج نشان مي دهد استان هاي تهران و البرز داراي بالاترين درصد خانوار با هزينه مسكن (اجاره) بيش از 30 درصد هزينه خانوارشان هستند. استان هاي هرمزگان و سيستان و بلوچستان داراي بالاترين درصد خانوار با حداقل دو محروميت در ابعاد مسكن (دسترسي به آب، دسترسي به گاز، دسترسي به برق، دسترسي به سرويس بهداشتي، مكان زندگي كافي، مسكن بادوام) هستند. نتايج برآوردگر گشتاور تعميم يافته تأييد مي كند كه متغيرهاي اقتصادي درآمد اثر معكوس، قيمت مسكن و ميزان متغير وابسته سال قبل اثر مستقيم بر درصد خانوار عدم برخوردار از مسكن مقرون به صرفه و درصد خانوار ساكن در مسكن نامناسب دارند و متغيرهاي اجتماعي اثر معناداري بر فقر مسكن ايران نداشتند. نتايج مدل حداقل مربعات كاملأ اصلاح شده نشان مي دهد در بلند مدت قيمت مسكن و درآمد متغيرهاي مؤثر بر فقر مسكن هستند.