تبيين پايداري سياسي-نهادي گردشگري استان‌هاي مرزي در بهبود زيست‌پذيري سكونتگاه‌هاي روستايي مطالعه موردي: شهرستان مرزي ايلام

مناطق روستايي در نواحي مرزي ازجمله فضاهاي جغرافيايي هستند كه به‌عنوان جاذبه‌هاي گردشگري پتانسيل قابل‌توجهي دارند. استان مرزي ايلام هم ازلحاظ تاريخي، طبيعي و فرهنگي داراي جاذبه‌هاي گردشگري و توريستي فراواني است و هم به‌عنوان ورود دروازه عتبات عاليات به كشور عراق سالانه پذيرايي بسياري از گردشگران داخلي و خارجي مي‌باشد. در اين پژوهش پايداري سياسي-نهادي گردشگري به‌عنوان يك روش شكل‌گيري در فرايند گردشگري كه نشان‌دهنده تأثيرگذاري رويكردها گردشگري به‌صورت متقابل و درهم‌تنيده بر فرايندهاي كلي زيست‌پذيري جامعه مي‌باشند، موردبررسي قرارگرفته‌اند. پژوهش حاضر به‌صورت روش پيمايشي انجام‌گرفته است. حجم نمونه بر اساس روش گلوله برفي از بين مسئولين محلي سكونتگاه‌هاي روستايي نواحي مرزي شهرستان ايلام 132 نفر تعيين‌شده است. ابزار تحقيق پرسشنامه بوده كه روايي محتوايي ابزار توسط كارشناسان خبره با ميانگين CVR برابر با 0.844 مورد تأييد قرارگرفته و تعيين پايايي آن با انجام پيش‌آزمون و ضريب القا كرونباخ 0.864 براي زيست‌پذيري و 0.870 براي پايداري سياسي-نهادي مورد تأييد قرارگرفته است. نتايج نشان مي‌دهند كه، از ديدگاه مسئولين محلي سطح زيست‌پذيري سكونتگاه‌هاي روستايي شهرستان در سطح متوسط قرار دارند در اين ميان سهم شاخص اجتماعي 25.11، اقتصادي 21.40، كالبدي 26.98 و زيست‌محيطي 26.51 مي‌باشند. همچنين پايداري سياسي- نهادي گردشگري با شاخص‌هاي سازمان‌دهي 0.80، برنامه‌ريزي 0.75، سياست‌گذاري و نظارت با 0.51 موجب اثرگذاري بر زيست‌پذيري سكونتگاه‌هاي روستايي به ميزان 0.43 شده‌اند و موجب تغيير در شاخص‌هاي زيست‌پذيري به ترتيب با 26.50، 23.72، 26.51، 23.72 شده است. پس در راستاي تعادل بين ابعاد زيست‌پذيري سكونتگاه‌ها مرزي بيشترين تأثير پايداري سياسي- نهادي گردشگري بر زيست‌پذيري اقتصادي و اجتماعي مي‌باشند.