رابطه بين نااطميناني خاص شركت و سرمايه‌گذاري در تحقيق و توسعه تحت شرايط رقابتي: روش گشتاورهاي تعميم‌يافته سيستمي دو مرحله‌اي

هدف مطالعه حاضر بررسي تأثير نااطميناني خاص شركت بر سرمايه‌گذاري در تحقيق ‌و‌ توسعه و تأثير رقابت در بازار محصول بر اين رابطه است. جامعه آماري غربال شده پژوهش شامل 156 شركت پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طي سال‌هاي 1393 تا 1400 است. براي تحليل داده‌ها از مدل‌هاي رگرسيون چند متغيره به روش گشتاورهاي تعميم‌يافته سيستمي دو مرحله‌اي جهت كنترل مشكل احتمالي درون‌زايي استفاده شده است. يافته‌ها نشان دادند نااطميناني خاص شركت رابطه منفي معنادار با سرمايه‌گذاري در تحقيق و توسعه دارد. به‌اين ترتيب شركت‌ها با افزايش نااطميناني، سرمايه‌گذاري در تحقيق و توسعه را كاهش مي‌دهند كه اين امر با مباني استدلالي نظريه گزينش واقعي هم‌‌راستا است؛ طبق اين ديدگاه، با توجه به ماهيت برگشت‌ناپذيري سرمايه‌گذاري در تحقيق و توسعه، شركت‌ها سرمايه‌گذاري در تحقيق و توسعه را تحت شرايط نااطميناني زياد، كاهش مي‌دهند. از طرفي رقابت در بازار محصول رابطه مثبت معنادار با سرمايه‌گذاري در تحقيق و توسعه دارد. به علاوه، رقابت در بازار محصول، رابطه منفي بين نااطميناني خاص شركت و سرمايه‌گذاري در تحقيق و توسعه را به طور معنادار تعديل مي‌كند و سبب تضعيف رابطه منفي نااطميناني و سرمايه‌گذاري در تحقيق و توسعه مي‌شود. اين نتايج هم‌راستا با مباني استدلالي نظريه گزينش رشد استراتژيكي است. طبق اين ديدگاه، شركت‌ها در فضاي رقابتي تحت نااطميناني زياد با فشار بيشتري براي بقا در بازار مواجه هستند و به منظور كسب مزيت رقابتي نسبت به شركت‌هاي رقيب، به شدت در پروژه‌هاي تحقيق و توسعه سرمايه‌گذاري مي‌كنند كه براين اساس رقابت، اثرات نااطميناني بر تحقيق و توسعه را كاهش مي‌دهد.