مطالعه اثر دور آبياري و مقادير زئوليت بر شاخص‌هاي رشد و عملكرد لوبيا سفيد (Phaseolus lanatus L.)

يكي از رويكرد‌هاي جديد در مديريت منابع آب و خاك؛ استفاده از زئوليت به‌عنوان عامل حفظ رطوبت خاك و افزايش راندمان آب آبياري است. بدين منظور آزمايشي براي بررسي اثر دور آبياري و مقادير مختلف زئوليت بر شاخص‌هاي رشد و عملكرد رقم پاك لوبيا سفيد (Phaseolus lanatus L.)، به ‌صورت اسپيليت پلات در قالب طرح بلوك ‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در مزرعه ‌اي در 20 كيلومتري شرق شهرستان بجنورد در سال زراعي 02- 1401 انجام شد. تيمار ها شامل دور آبياري 7، 10 و 13 روز به‌عنوان عامل اصلي و كاربرد سه سطح زئوليت در خاك (صفر، 5 و 10 تن در هكتار) به‌‎عنوان عامل فرعي بودند. نتايج نشان داد كه كمترين ارتفاع بوته در سطوح آبياري در تيمار بدون زئوليت مشاهده شد. كاربرد 10 تن در هكتار زئوليت، تعداد گره در بوته نسبت به سطح عدم مصرف زئوليت، افزايش معني‌دار 18.15 درصد داشت. بالاترين سطح مصرف زئوليت سبب افزايش 13.88 درصد وزن 100 دانه نسبت به عدم مصرف زئوليت شد. بيشترين عملكرد دانه (4651.5 كيلوگرم در هكتار) در دور آبياري هفت روز و كاربرد 10 تن در هكتار زئوليت مشاهده شد. كمترين نشت الكتروليت مربوط به دورهاي آبياري 10 و 7 روز و كاربرد 10 تن در هكتار زئوليت به ترتيب به‌ميزان 14.8 و 12.34 درصد بود. با كاهش فاصله آبياري به 10 و 7 روز مشاهده شد كه با افزايش مصرف زئوليت، شاخص برداشت افزايش يافت و در اين بين، بيشترين شاخص مربوط به دور آبياري هفت روز و مصرف زئوليت 10 تن در هكتار به‌ميزان 35.5 درصد بود. به‌طور كلي، مي‌ توان گفت كه كاربرد 10 تن زئوليت در هكتار به ‌ويژه تحت اثر دور آبياري هفت روز، مي‌تواند منجر به توليد حداكثر عملكرد و ويژگي‌هاي رشدي لوبيا سفيد گردد.