تأثير كشت زير نايلون و نحوه كاشت بر خصوصيات مورفوفيزيولوژيك و علف‌هاي هرز نخود فرنگي (Pisum sativum L.)

استفاده از مالچ‌ها در ديم‌كاري اهميت بالايي دارد. مالچ‌‌ها اثرات فراواني مانند كنترل فرسايش، تبخير و كنترل علف‌‌هاي هرز دارند. پژوهش حاضر در سال هاي زراعي 1398 و 1399 در مزرعه تحقيقاتي پرديس كشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه رازي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار اجرا شد. تيمارها شامل مالچ نايلوني (بدون نايلون، نايلون روي گياه و نايلون روي خاك) و نحوه كاشت (مسطح، درون جويچه نيم متري و درون جويچه يك متري) بود. داده‌‌ها بر اساس آزمون بارتلت، در سال يا به‌صورت آزمون مركب در دو سال تجزيه شدند. طبق نتايج مقايسه ميانگين سال اول بيشترين شاخص سطح برگ نخود فرنگي (Pisum sativum L.) در تيمار مالچ نايلوني روي گياه و كشت درون جويچه نيم متري (3.82) و كمترين آن در تيمار بدون مالچ نايلون و كشت درون جويچه نيم متري (3.26) حاصل شد. بيشترين كارايي مصرف نيتروژن دانه مربوط به تيمار نايلون روي خاك و كشت درون جويچه نيم متري (152 كيلوگرم دانه بر كيلوگرم نيتروژن) و كمترين آن مربوط به تيمار بدون نايلون و كشت مسطح (81 كيلوگرم دانه بر كيلوگرم نيتروژن) بود. طبق مقايسه ميانگين تجزيه مركب بيشترين وزن خشك علف‌‏هاي هرز پهن برگ در تيمار سال اول، نايلون روي گياه و كشت مسطح (489 كيلوگرم در هكتار) و كمترين آن‌ها در تيمار سال اول، نايلون روي خاك و كشت درون جويچه يك متري (71 كيلوگرم در هكتار) حاصل شد. در سال اول كشت بيشترين ارتفاع بوته مربوط به تيمارهاي نايلون روي گياه و كشت درون جويچه نيم ‌متري (66 سانتي‌متر) و نايلون روي خاك و كشت درون جويچه نيم متري (66 سانتي‌متر) و كمترين ارتفاع در تيمار بدون نايلون و بستر مسطح (58 سانتي‌متر) حاصل شد. بيشترين ميزان سبزينگي در سال اول، نايلون روي خاك و كشت درون جويچه نيم متري (58 اسپد) و كمترين ميزان آن در سال اول، بدون نايلون و بستر مسطح (50 اسپد) حاصل شد. در مجموع، نتايج نشان داد كه مالچ نايلوني و كشت در كف جويچه نيم متري به‌دليل تامين احتمالي رطوبت كافي و عدم رشد علف هاي هرز شرايط مناسب رشدي را براي بهبود خصوصيات مرفوفيزولوژيك نخود فرنگي فراهم كرد.