تاثير محلول‌پاشي روي و نانوذره روي بر رشد، رنگيزه‌هاي فتوسنتزي و تركيبات اسانس ريحان سبز

روي به عنوان يك عنصر ريزمغذي ضروري، نقش مهمي در رشد و متابوليسم گياه بر عهده دارد. اين مطالعه، به منظور بررسي اثر محلول‌پاشي برگي روي بر رشد، رنگيزه‌هاي فتوسنتزي و كميت و كيفيت اسانس گياه دارويي ريحان در شرايط گلخانه‌اي انجام گرفت. تيمارها شامل چهار سطح اكسيد روي (0، 25، 50 و 100 ميلي‌گرم بر ليتر) و چهار سطح نانوذره اكسيد روي (0، 25، 50 و 100 ميلي‌گرم بر ليتر) بودند. نتايج نشان داد كه كاربرد برگي روي تأثير معني‌داري (P≤0.05) بر صفات مورد اندازه‌گيري داشته است. تيمار اكسيد روي و نانوذره روي باعث افزايش معني‌دار در طول كل گياه (ارتفاع بوته + طول ريشه)، وزن تر و خشك گياه، تعداد برگ در بوته، ميزان رنگيزه‌هاي فتوسنتزي و درصد اسانس ريحان شد و از اين نظر نقش نانوذره روي مؤثرتر از اكسيد روي بود. بيشترين مقدار شاخص‌هاي رشدي و ميزان رنگيزه‌ها در سطح 100 ميلي‌گرم بر ليتر نانوذره روي مشاهده شد. بر اساس نتايج، 34 تركيب در اسانس ريحان شناسايي شد كه بيشترين آنها مربوط به مونوترپن‌هاي اكسيژن‌دار بوده و سه متابوليت اصلي اسانس شامل متيل چاويكول، لينالول و آلفاكادينول بودند. همچنين بيشترين مقدار متيل چاويكول و آلفاكادينول در سطح 50 ميلي‌گرم بر ليتر نانوذره روي مشاهده شد. روي احتمالاً با افزايش هورمون‌هاي رشد، بهبود جذب برخي عناصر غذايي و افزايش سنتز پيش‌ساز‌هاي متابوليت‌هاي ثانويه توانسته است باعث افزايش رشد و توليد اسانس در گياه ريحان شود. يافته‌هاي اين تحقيق نشان داد كه تأثير نانوذره روي در افزايش رشد و مواد مؤثره گياه ريحان، مؤثرتر از كود اكسيدروي است.