تاثير تاج پوشش درختان جنگلي بر پوشش گونه‌‌هاي مرتعي زيرآشكوب (مطالعه موردي: ذخيرگاه نژدره، اروميه، آذربايجان غربي)

مراتع مشجر، تركيبي از گياهان چوبي درختي و درختچه‌اي در آشكوب فوقاني و گياهان علفي در زير‌‌آشكوب است كه با هم در ارتباط متقابل بوده و نوع پوشش آشكوب بالايي، بر گياهان زيرآشكوب، اثرات متفاوتي دارد. اين پژوهش، با هدف بررسي اثر تاج پوشش درختي، بر تنوع گونه‌‌اي زيرآشكوب در ذخيرگاه نژدره انجام شد. بدين منظور سه گونه درختي Acer monspessulanum، Pistacia atlantica و Crataegus azarollus كه در اين منطقه اهميت نسبي بيشتري در تركيب گياهي آشكوب فوقاني دارند، انتخاب گرديد. با استفاده از پلات‌‌هاي يك متر مربعي، درصد پوشش گياهي زيرآشكوب درختان و فضاي باز مرتعي مابين درختان (ميكرو سايت‌ها)، در دو جهت دامنه ثبت شد. سپس شاخص‌‌هاي تنوع گونه‌‌اي براي هر يك از آنها، محاسبه شد. داده‌‌ها با تجزيه واريانس دو طرفه و آزمون دانكن، مورد آناليز و مقايسه آماري قرار گرفتند. بر مبناي نتايج، ميكرو سايت‌‌هاي باز فاقد درخت در مقايسه ميكرو سايت‌‌هاي زيرآشكوب درختان، داراي تنوع گونه‌‌اي بالاتري هستند. ضمن اينكه، دو جهت شمالي و جنوبي دامنه‌‌ها، تفاوت معني‌‌داري از نظر تنوع گونه‌‌اي نداشتند. گونه P. atlantica، اثر كاهنده در مقايسه با ساير گونه‌‌ها داشت و گونه C. azarollus در مواردي، سبب افزايش شاخص‌‌هاي تنوع گونه‌‌اي شد. نتايج آناليز رگرسيون ، نشان داد كه افزايش ارتفاع درختان و كاهش ميزان سايه‌‌‌اندازي آنها، تنوع گونه‌‌اي زيرآشكوب را به‌طور معني‌‌داري افزايش مي‌دهد. بنابراين بايستي به‌‌منظور افزايش تنوع گونه‌‌اي زيرآشكوب، مديريت درختان در جهت افزايش ارتفاع صورت گيرد و در طرح‌هاي پرورشي نيز اقدامات در جهت افزايش گونه‌هاي فاقد اثر آللوپاتي در جامعه گياهي مشجر صورت گيرد.