ارزيابي آسيب پذيري مناطق پيراشهري بيرجند در برابر تغييرات اقليمي

بافت جمعيت استان خراسان جنوبي روستايي است كه در دو دهه گذشته رخداد هاي شديد آب و هوايي را تجربه كردند، اين بخش از جمعيت به دليل وابستگي قابل‌توجه به تغييرات آب و هوايي آسيب پذير هستند. كشاورزي به‌عنوان مهم‌ترين گزينه معيشتي حساس به اقليم در مناطق روستايي استان منبع اصلي اقتصاد محلي را شكل مي‌دهد، بنابراين اين جمعيت در سال هاي اخير به عنوان مهاجران زيست‌محيطي و اقليمي بدنه اصلي مناطق پيراشهري را  به ويژه در شهر بيرجند ايجاد كرده‌اند. به منظور كشف ابعاد آسيب‌پذيري مناطق پيراشهري از 20 شاخص كمي  بيوفيزيكي،اجتماعي و اقتصادي استفاده شد. جهت تجزيه‌وتحليل اين داده ها روش تجزيه‌وتحليل مؤلفه‌هاي اصلي(PCA) به كار رفت. نتايج به‌دست‌آمده اين پژوهش نشان داد كه شرايط اجتماعي-اقتصادي فعلي و افزايش فشار محيطي درنتيجه تعاملات بين انسان و محيط‌زيست عوامل اصلي آسيب‌پذيري در اكثر مناطق پيراشهري بيرجند مي‌باشد كه بر اساس درجه آسيب-پذيري در برابر تغييرات اقليمي ظرفيت هاي متفاوتي دارا مي باشند. نواحي پيراشهري واقع در غرب و جنوب غرب بيرجند از جمله چهكند، حاجي آباد، كلاته قايني بالاترين ميزان آسيب پذيري در برابر پيامدهاي تغييرات اقليمي را دارا مي باشند. نتايج اين پژوهش مي تواند براي تصميم‌گيري در خصوص انتخاب استراتژي هاي سازگاري با تغييرات اقليمي در مناطق پيراشهري بيرجند بر اساس ميزان آسيب پذيري اين مناطق براي مديران و برنامه ريزان كاربرد داشته باشد.