تحليل عوامل تاثيرگذار بر گسترش فيزيكي منطقه پيراشهري كلان شهر شيراز

گسترش شهري، يكي از الگوهاي رشد شهري است كه باعث انبساط هسته مركزي شهر به‌سوي مناطق پيراشهري شده و نابودي اراضي كشاورزي، باغات و منابع طبيعي و اثرات منفي محيط‌زيست را به دنبال دارد. هدف اين پژوهش بررسي الگوي گسترش كالبدي- فضايي شهر شيراز و تحليل شناسايي عوامل مؤثر بر گسترش آن بوده است. بنابراين ازجمله تحقيقات كاربردي به شمار مي‌رود كه از روش تحقيق توصيفي- تحليلي استفاده كرده است. داده و اطلاعات موردنياز از طريق اسنادي و كتابخانه‌اي و نيز تحقيقات ميداني جمع‌آوري گرديده و براي سنجش رشد كالبدي شهر، از دو مدل كمي هلدرن و آنتروپي شانون استفاده‌شده است. نتايج نشان مي‌دهد كه كلان‌شهر شيراز رشد نامناسب و زيادي داشته است كه مي‌توان الگوي رشد پراكنده را براي آن متصور شد. براساس مدل هلدرن، حدود ۵۹ درصد از رشد فيزيكي شهر، مربوط به رشد جمعيت و ۴۱ درصد آن مربوط به رشد افقي و اسپرال شهر بوده است. همچنين شاخص آنتروپي براي سال‌هاي ۱۳۶۵ و ۱۳۹۵ به ترتيب ۳/۲ و ۹۵/۲ مي‌باشد كه نشان از رشد افقي آن دارد. اين رشد افقي بر روي زمين‌هاي كشاورزي و باغات صورت گرفته و درنتيجه باعث كاهش فعاليت‌هاي توليدي و نابودي اراضي زراعي و باغات مولد در مناطق پيراشهري گرديده است. لذا لازم است كه براي حفظ فضاهاي طبيعي و منابع باقيمانده، چاره‌انديشي شود.