تحليل وضعيت شاخص‌هاي زيست‌پذيري در روستا-شهرهاي پيرامون شهر همدان

زيست پذيري يكي از مباحث و تئوري هاي نوين در برنامه ريزي روستايي است كه در بيشتر كشورها به‌عنوان يك اصل راهنما در چارچوب گفتمان پايداري در سياست‌گذاري‌ها گسترش‌يافته است. در همين راستا پژوهش حاضر به بررسي و مقايسه شاخص هاي زيست پذيري در روستا-شهرهاي پيرامون شهر همدان پرداخته است. اين پژوهش از نوع مطالعات توصيفي-تحليلي بوده كه به روش پيمايش انجام‌شده است. جامعه آماري اين تحقيق خانوار هاي ساكن روستا-شهرهاي موردمطالعه به تعداد 3900 خانوار بود كه 246 خانوار با استفاده از فرمول كوكران و به روش انتساب متناسب به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. براي گردآوري داده هاي موردنياز علاوه بر مرور عميق كتابخانه اي و اسنادي ادبيات، ابزار اصلي گردآوري داده هاي ميداني، پرسشنامه محقق ساخته بود كه شامل دو بخش ويژگي هاي فردي و شاخص هاي زيست پذيري با عنايت به هدف تحقيق بود. روايي ابزار تحقيق توسط متخصصان موضوعي در دانشگاه انجام گرفت و محاسبه پايايي نيز با ضريب آلفاي كرونباخ (92/0-83/0) تأييد شد. تحليل داده هاي گردآوري‌شده با استفاده از تحليل واريانس يك‌طرفه، آزمون تي تك نمونه اي، همبستگي و مدل‌سازي معادلات ساختاري در نرم‌افزار SPSS26 و Smart PLS4 انجام گرفت. نتايج بيانگر تفاوت معني دار بين روستاهاي موردمطالعه بود به‌گونه‌اي كه در تمام ابعاد زيست پذيري روستاي شورين داراي ميانگين بيشتر نسبت به روستاهاي دره مرادبيگ و حيدره بود. متغيرهاي مستقل در آمد غيركشاورزي، فاصله تا شهر و تعداد خدمات با متغير وابسته سطح زيست پذيري رابطه مثبت و معني دار داشتند. درنهايت مشخص گرديد كه در متغير وابسته زيست پذيري روستايي به ترتيب عامل هاي فيزيكي-زيرساختي، اقتصادي، اجتماعي-فرهنگي، محيطي و نهادي بيشترين تأثير رادارند.