بررسي وضعيت مصرف كودهاي نيتروژنه در مزارع گندم استان فارس

امروزه كودهاي شيميايي يكي از نهاده هاي اساسي توليد در راستاي افزايش عملكرد محصولات كشاورزي به شمار مي رود. با ورود بخش خصوصي به توزيع كودهاي شيميايي كه به ترغيب كشاورزان به مصرف هر چه بيشتر اين نهاده مي پردازند، ترديدهايي در زمينه مصرف بهينه آن در سطح مزارع وجود دارد. بر اين اساس، اين مطالعه به بررسي وضعيت مصرف بهينه كودهاي نيتروژنه به‌عنوان يكي از كودهاي پايه در مزارع گندم استان فارس و شناسايي عوامل مؤثر بر آن پرداخته است. داده هاي مورد نياز به‌صورت پيمايشي و از طريق تكميل پرسشنامه به كمك روش نمونه گيري خوشه اي چندمرحله اي از 457 گندمكار اين استان جمع آوري شد. در ادامه، داده ها با استفاده از روش آمار توصيفي و مدل توبيت تجزيه‌وتحليل شد. نتايج نشان داد در مصرف كودهاي نيتروژنه، 78/56 درصد گندمكاران سطح بهينه مصرف را رعايت نكرده اند. بر اين اساس، توصيه مي گردد سياست استفاده بهينه در قالب مصرف متناسب با نياز خاك و گياه همچنان سياست محوري در مصرف كودهاي نيتروژنه باشد. بدين منظور با عنايت به نتايج پيشنهاد مي شود تمركز بر آموزش غيررسمي در كل تناوب زراعي با لحاظ ويژگي هاي اقتصادي-اجتماعي بهره برداران در فرآيند آموزش، تمركز بر استفاده از ظرفيت مديريت آب در مزرعه در قالب رويكرد كود-آبياري و نيز تمركز بر استفاده از ظرفيت منابع خاك مزرعه در قالب تمركز بر انجام آزمون خاك قبل از انجام عمليات زراعي و ارائه اين آزمون به‌عنوان يك فرهنگ اجتماعي در بين كشاورزان و نيز تمركز بر كاشت گياهان دولپه در تناوب با گندم در دستور كار قرار گيرد.