بررسي نسبت فرهنگِ سنتي با تجدد در ديدگاه علي شريعتي

ايران معاصر در شرايط خاص و پيچيده‌اي به سر مي‌برد كه در آن هم ذخاير سنت و هم مفاهيم مدرن بواسطه تحولات اجتماعي مختلف به چالشي فراگير كشيده شده‌اند كه بعضاً بازخواني و بازانديشي در اين مجموعه آگاهي‌ها را اجتناب ناپذير مي‌سازد. از همين رو پرسش اصلي اين مقاله اين گونه طرح شده كه فرهنگ سنتي با تجدد در ديدگاه شريعتي چه نسبتي با يكديگر دارند. فرضيه مقاله بر آن بوده كه قطبي‌سازي مطلق سنت و مدرنيته يك برساخته جعلي و وارداتي است، و مي‌توان به حالتهاي بديلي همچون مدرنيته بازانديشانه نيز توجه داشت كه با نقد مدرنيته خواهان بازسازي روابط اين دو است. يافته‌هاي پژوهش نشان داده كه شريعتي با آگاهي نسبي از ظرفيت ذخايرِ سنت از يك سو، و نيروي خلاقه‌اي كه مفاهيم مدرن فراهم مي‌كرد، و در عين حال، با علم و اشراف به ضعفها و معايب مدرنيته، به دنبال نوعي از بازسازي رابطه سنت و تجدد بود، كه مي‌تواند هم متناظر با مدرنيته بازانديشانه باشد و هم اين كه الگوي نظري خوبي براي كاربست مجدد آن در شرايط بحراني فعلي فراهم كند. رويكرد مقاله توصيفي-تحليلي و روش جمع‌آوري داده‌ها كتابخانه‌اي بوده است.