بررسي كالوس ‌زايي در گياه دارويي آب ‌بشقابي

گياه آب ‌بشقابي به‌ واسطه توليد تركيبات ارزشمندي نظير آسياتيكوزيد، آسياتيك‌اسيد، مادكاسوزيد و مادكازيك‌اسيد از گياهان دارويي ارزشمند به‌ حساب مي‌آيد. اين گياه داراي خواص دارويي فراوان از جمله افزايش حافظه و يادگيري، آرام‌بخش، كاهش فشارخون، آنتي‌اكسيدان قوي و ضدسرطان است. بهينه‌سازي روش‌هاي كشت‌بافت به‌منظور آسان‌‌نمودن استحصال تركيبات‌دارويي آن، فرايند انتقال‌ ژن و نيز بهبود صفات دارويي گيا‌ه‌، حائز اهميت است. كالوس‌هاي تهيه‌شده از گياهان‌دارويي مختلف را مي‌توان به‌منظور افزايش مواد موثره در كشت سوسپانسيون‌ سلولي و انتقال‌ ژن مورد استفاده قرار داد. باتوجه به ‌اين‌ كه آب‌بشقابي به‌عنوان گياه دارويي ارزشمندي شناخته شده و پژوهش‌هاي محدودي در زمينه كشت‌بافت آن انجام شده‌ است، هدف از انجام اين آزمايش بررسي غلظت‌هاي مختلف دو هورمون BAP و NAA از ريزنمونه برگ براي توليد كالوس، يكي از منابع مهم توليد متابوليت‌هاي ‌ثانويه است. بدين منظور، از ريزنمونه برگ در محيط MS همراه‌ با غلظت‌هاي مختلف BAP در شش سطح 0، 0/5، 1، 1/5، 2/5 و 3/5 ميلي‌گرم ‌بر ليتر به ‌همراه NAA در پنج سطح، 0/25، 0/5، 1 و 2 ميلي‌گرم ‌بر ليتر استفاده‌ شد. نتايج حاصل از اين تحقيق نشان‌داد بهترين كالوس‌دهي در ريزنمونه برگ با درصد القاكالوس 100 درصد، وزن‌تر 1/457 گرم و قطر 1/459 سانتي‌متر در تركيب هورموني 1/5 ميلي‌گرم ‌بر ليتر BAP و 0/5 ميلي ‌گرم ‌بر ليتر NAA به‌ دست ‌آمد. نتايج نشان ‌داد دو هورمون BAP و NAA اثرات سينرژيكي در افزايش و توليد كالوس‌هاي باكيفيت و مناسب دارند.