تعيين بهترين دما در جوانه ‌زني ارقام گياه عدس جهت كشت پاييزه در استان خوزستان

جوانه ‌زني موفق عامل اصلي در استقرار مناسب و عملكرد گياهچه است. اطلاعات ناشي از نحوه جوانه‌زني بذرها در مواجهه با تغييرات دمايي در زمان كاشت، راهكاري براي شناسايي ارقام مناسب‌ تر جهت كشت در منطقه مورد نظر است. به اين منظور، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار جهت بررسي تغييرات دمايي بر شاخص ‌هاي جوانه‌ زني و رشدي ارقام پركاربرد گياه عدس در دانشگاه خاتم الانبياء بهبهان طراحي شد. تيمارهاي مورد بررسي پنج رقم عدس: گچساران، كيميا، رباط، زيبا و بيله سوار و دما در سه سطح 20، 25 و 30 درجه سانتي گراد (مشابه با شرايط پاييز استان خوزستان) در نظر گرفته شد. نتايج اين مطالعه نشان داد كه تمامي ارقام مورد بررسي در دماهاي 20 و 30 درجه سانتي گراد نسبت به دماي 25 درجه سانتي‌ گراد كاهش معني ‌داري در تمامي صفات مورد بررسي (درصد و سرعت جوانه‌ زني، قدرت جوانه ‌زني، شاخص بنيه بذر، آندوسپرم مصرفي، طول ساقه ‌چه و ريشه ‌چه، طول گياهچه، وزن خشك ساقه‌ چه و ريشه ‌چه) داشتند. در برهم كنش اثرات رقم و دما مشاهده شد كه رقم بيله ‌سوار بيشترين شاخص هاي جوانه‌ زني و رشدي را در دماي 25 درجه سانتي گراد نسبت به ساير ارقام مورد بررسي داشت. اين برتري در صفاتي نظير سرعت جوانه ‌زني، قدرت جوانه ‌زني، شاخص بنيه بذر، وزن خشك ساقه چه و طول ريشه ‌چه نسبت به ساير ارقام معني‌ دار بود. رتبه دوم بالاترين شاخص‌هاي جوانه زني و رشدي به رقم گچساران در شرايط 25 درجه سانتي ‌گراد اختصاص داشت كه نسبت به ساير ارقام مورد بررسي (كيميا، رباط و زيبا) افزايش معني داري داشت. با توجه به كشت پاييزه عدس و نوسانات دمايي در اين فصل (محدوده دمايي 20 تا 30 درجه سانتي گراد)، استفاده از ارقام بيله سوار و گچساران در شرايط دمايي 25 درجه سانتي گراد، به عنوان ارقامي با شاخص‌ هاي عملكردي بالاتر نسبت به ارقام زيبا، كيميا و رباط جهت كشت توصيه مي ‌گردد.