محورهاي سياست انگليسي ها در بلوچستانِ دوره قاجار

بلوچستان در ابتداي سلطنت قاجارها، از نخستين مناطق ايران بود كه سياست انگليسي ها در آن به دليل همجواري‌ با هندوستان آغاز شد و تا پايان اين دوره به روش هاي گوناگوني ادامه يافت. بررسي اهداف و سياست هاي انگليسي ها در اين بخش از ايران نشان مي دهد كه اصلي‌ترين مسئله اي كه سبب تداوم اهداف استعماري آنها در بلوچستان شد، حفظ امنيت هندوستان بود و به‌زعم آنها تهديدات گوناگوني اين مستعمره را به‌خطر مي انداخت؛ اين عوامل موجب تنظيم راهكارهاي جديد در جهت حفظ امنيت هندوستان شد. در مقاله حاضر به اين پرسش ها پاسخ داده خواهد شد: مهم‌ترين محورهاي سياست انگليسي ها در بلوچستان چه بود و شرايط و وضعيت داخلي هند، اوضاع منطقه اي و جهاني چه تأثيراتي بر سياست ها و برنامه هاي آنها در سرزمين هاي مجاور اين مستعمره گذاشت؟ برخي از عوامل كه در تحليل و پاسخ به اين دو پرسش مورد بررسي قرار مي‌گيرند، عبارتند از: شرايط داخلي بلوچستان، رقيبان اروپايي انگلستان، سياست هاي دولت ايران در مناطق شرقي، شورش هند، توسعه طلبي روس ها در آسياي مركزي، امتداد خطوط تلگرافي و تشكيل كميسيون تعيين حدود مرزها. بررسي زمينه ها و عوامل تداوم و تحول سياست انگليسي ها و مشخص نمودن نتايج و پيامد سياست هاي به كار گرفته شده توسط آنها، از جمله اهداف اصلي اين مقاله است. يافته هاي تحقيق حاضر نشان مي‌دهد كه انگليسي ها با تعيين محورهاي سياست خود در بلوچستان و عملي‌كردن آنها و دخالت هاي گسترده و اجراي يك سياست دراز‌مدت و دقيق توانستند به اهداف خود در اين بخش از ايران دست يابند و هندوستان، مستعمره‌شان را از خطرات در كمين در امان نگه‌ دارند.