مؤلفه‌هاي همبستگي اجتماعي با تأكيد بر تحليل مضمون سوره آل عمران

يكي از روش‌هاي كاربردي در عرصه روش تحقيق كيفي، روش تحليل مضموني است كه به هويداسازي مضمون‌هاي پايه‌اي در يك متن مي‌انجامد و از اين رهگذر، تحليل داده‌ها در شبكه مضموني يك الگو و مدل از مفاهيم موجود در متن امكان‌پذير مي‌شود. با توجه به اينكه در عصر حاضر، پالايش جوامع بشري از چندگانگي مورد توجه بسياري از انديشوران قرار گرفته و تلاش‌هاي فراواني در جستجوي راهبردهاي مؤثر براي تحقق همبستگي اجتماعي انجام مي‌شود، مسئلۀ اصلي پژوهش حاضر، آن است كه بر اساس ديدگاه‌هاي تفسيري مفسرانِ كتب تفسيري با رويكرد اجتماعي، مؤلفه‌هاي همبستگي اجتماعي با تأكيد بر تحليل مضمون سوره آل عمران چيست؟ بدين‌منظور با استفاده از روش تحليل مضمون، به تحليل نظام‌مند داده‌هاي متني در كتب تفسيري پرداخته شده است. يافته‌هاي پژوهش گوياي آن است كه تحقق همبستگي اجتماعي، مستلزم توجه به مقوله‌هاي متعددي با جهت‌گيري‌هاي اعتقادي، رفتاري و اخلاقي است. تحقق همبستگي اجتماعي با نظر به بعد اعتقادي در سايه باور توحيدي، اعتقاد به نظام پاداش و جزاي الهي، و از منظر بعد اخلاقي شامل عدالت‌خواهي، محبت‌ورزي، دوري از تكبر، مداراجويي، همزيستي مسالمت‌آميز، مسئوليت‌پذيري، عدم دلبستگي به ماديات، پايبندي به عهد و پيمان‌ها، توجه به صفات پرهيزگاران، خردورزي و حسن ظن نسبت به ديگران است. خوش‌رفتاري، دشمن‌ستيزي، استقامت در راه حق، نظارت همگاني و مشورت‌جويي نيز در زمره مهم‌ترين مٶلفه‌هاي همبستگي اجتماعي با نظر به بعد رفتاري به شمار مي‌آيند.