نقد خاستگاه دين از منظر وبر بر اساس ديدگاه مرتضي مطهري

بر اساس ديدگاه ماكس وبر به عنوان يك جامعه شناسان دين، شايد بتوان ادعا كرد كه اكثر اديان بزرگ دنيا، منشا منطقي ندارند؛ نه تنها آسماني نيستند، بلكه زميني هم نيستند؛ به عبارتي تلاش دارند تا دين را پديده اي غيرمنطقي بدانند. اما از نگاه مرتضي مطهري به عنوان يك متفكران مسلمان، ريشه و منشا و به عبارتي خاستگاه دين، ماوراء طبيعت است. اگر غرض و غايت آن نيز ظهور در طبيعت باشد، به اين دليل است كه دين براي رساندن انسان به زندگي حقيقي، بايد به زبان و فهم انسان تنزل نمايد. دين مساله‏اي با بنيانهاي الهي است كه داراي وجود حقيقي نيست كه جنس و فصل داشته باشد. به عبارتي جوهره آسماني دين بر اساس نظريات زميني و قابل مناقشه جامعه شناسان دين قابل شناخت نخواهد بود؛ بلكه پرداختن به جوهره دين و سپس شناخت و تشخيص پديده‏هاي ديني اصيل از غير اصيل تنها از طريق صاحب دين ممكن خواهد بود. بنابراين تلاش اين است تا متغير اين مقاله يعني خاستگاه دين با استفاده از روش اكتشافي و رويكرد توصيفي- تحليلي، با مراجعه مستقيم به اسناد و مراجع دست اول، به صورت روشن و بر اساس مباني مطهري بازنمايي شود تا نتيجه مطلوب حاصل گردد.