شناسايي و جداسازي مخمر توليد‌كنندۀ آنزيم ال-آسپاراژيناز از نمونۀ خاك

در سال‌هاي اخير، نياز صنايع مختلف كشور به آنزيم ال-آسپاراژيناز افزايش يافته است. ال-آسپاراژيناز به‌دست‌آمده از ريزموجودات، مقرون‌به‌صرفه و بدون آثار زيان‌بار زيست‌محيطي است و سبب افزايش كيفيت محصولات مي‌شود. در پژوهش حاضر، مخمرهاي مولد ال-آسپاراژيناز از منابع مختلف خاك جداسازي و بهينه‌سازي شدند و ميزان توليد آنزيم سويۀ منتخب بررسي شد.مخمرهاي مولد آنزيم ال-آسپاراژيناز به‌طور تصادفي از خاك نقاط مختلف شهر اصفهان جداسازي و خالص‌سازي شدند. سويه‌ها از نظر ميزان توليد ال-آسپاراژيناز در محيط‌كشت حداقل آسپاراژين‌آگار غربال‌گري شدند و سويۀ مخمر برتر كه بيشترين فعاليت آنزيمي را داشت، براي بهينه‌سازي انتخاب شد. در شرايط مناسب اسيديته، دما، زمان، منبع كربن و منبع نيتروژن، بهينه‌سازي چندفاكتوره با نرم‌افزار آماري سطح پاسخ به‌منظور بررسي تأثير هم‌زمان چند فاكتور بر بيشترين ميزان فعاليت آنزيمي انجام شد.در مطالعۀ حاضر، جدايۀ مخمري 5S2 سبب تشكيل بيشترين هالۀ ال-آسپاراژينازي شد. اين سويه براي نخستين بار به‌عنوان سويۀ مولد ال-آسپاراژيناز معرفي و با نام سويۀ Diutina mesorugosa strain SBG-IAUF-2 به شماره دسترسي MZ901211 در پايگاه اطلاعاتي NCBI ثبت شد. مخمر 5S2 با فعاليت آنزيمي معادل u/ml 8/1722 به‌عنوان سويۀ منتخب براي بهينه‌سازي تعيين شد. نتايج بهينه‌سازي چندفاكتورۀ فعاليت آنزيم نشان دادند در اسيديتۀ 7، غلظت 2 درصد گلوكز به‌عنوان منبع كربن، غلظت 10 درصد ال-آسپاراژين، دماي 35 درجۀ سانتي‌گراد و زمان 120 ساعت، بيشترين فعاليت آنزيمي وجود دارد و منحني RSM در منطقۀ بهينه‌سازي قرار دارد.در پژوهش حاضر براي نخستين بار، جدايۀ مخمر 5S2 به‌عنوان سويۀ مولد ال-آسپاراژيناز در پايگاه اطلاعاتي NCBI ثبت و باتوجه‌به فعاليت آنزيمي زياد ال-آسپاراژيناز خارج‌سلولي توليدشده توسط اين سويه، سويۀ مخمر 5S2 به‌عنوان سويه‌اي قوي در توليد آنزيم ال-آسپاراژيناز معرفي شد.