محـافظت از منـظر طبيعـي روستـا، محـافظت از شاخص مكـان ‌ساز در فرايـند توسعه

منظر طبيعي ادراك انسان از طبيعت است و منظر روستايي به ‌عنوان يكي از اقسام منظر، طبيعي‌ترين و پرمعناترين شيوۀ سكونت انسان در طول تاريخ و نمونۀ كامل ارزش‌گذاري انسان بر منظر طبيعي است و تأثيرپذيري اين دو منظر از هم انكارناپذير است. در اين پژوهش نقش حفاظت از منظر طبيعي روستا به‌عنوان شاخصۀ مكان‌ساز، در فرايند توسعۀ روستايي مورد پرسش واقع شده است. روش تحقيق، مطالعۀ كتابخانه‌اي در بخش مباني نظري، بررسي تأثيرگذاري فرايند توسعه بر منظر طبيعي روستاها، از طريق مشاهدات ميداني در سه روستاي شهرستان كوهدشت شامل پاي‌آستان، سرخ‌دم لكي و ابوالوفا و شهر درب‌گنبد بررسي شده و نوع پژوهش انتقادي است. نتايج بررسي‌ها نشان داد، به‌دليل عدم توجه به مكان و شاخص‌هاي مكان‌ساز در طرح‌هاي توسعه، منظر طبيعي و درنهايت نقش مكان‌سازي آن با دگرگوني مواجه شده و موجب غفلت از نقش فرهنگي عناصر طبيعي در زمينه‌هاي مختلفي چون مسكن و ارتباطات، مداخلات بدون برنامه و بي‌توجه به بستر طبيعي، برهم‌زني سه‌گانۀ منظر و ... شده است. در اين يادداشت سعي شده تا آسيب‌شناسي وضعيت حاصل از عدم حفاظت از منظر طبيعي به‌عنوان مؤلفۀ مكان‌ساز در روند توسعۀ روستاهاي مذكور مورد بررسي قرار گيرد.