تأثير استراتژي ‌هاي مديريت سيستم هاي منابع آب بر شاخص هاي خشكسالي در سد جره

خشكسالي هاي ناشي از كمبود بارش و افزايش مصرف آب در سراسر جهان در حال افزايش است و از تبعات آن اثرات نامطلوب اقتصادي و زيست محيطي است. اثرات نامطلوب را مي توان با استفاده از الگوهاي بهره برداري بهينه و استفاده از قوانين جيره بندي در دوره هاي خشكسالي كاهش داد. در اين روش ها با وجود امكان تأمين كل نياز، گاهي تنها قسمتي از آن تأمين مي شود؛ اين عمل موجب ذخيره آب و پذيرش يك كمبود كوچك در بازه زماني جاري براي كاهش كمبودهاي شديد در آينده مي شود. اين پژوهش يك مطالعه موردي براي تعيين منحني هاي فرمان بهره برداري از سد جره و بررسي تأثير بهره برداري از سد با دو سياست بهره برداري استاندارد (SOP) و جيره بندي بر شاخص هاي خشكسالي پايين دست است؛ كه تاكنون از اين نظر بررسي نشده است. به اين منظور از طريق اتصال يك مدل بهينه ساز الگوريتم ژنتيك به يك مدل شبيه ساز، مقادير بهينه منحني٬ هاي فرمان و ضرايب جيره بندي براساس داده هاي تاريخي جريان ورودي به مخزن مطالعه شد و كارايي مدل در سيستم منابع آب رودخانه الله ارزيابي گرديد. همچنين شاخص خشكسالي SDI، عملكرد SOP و مدل جيره٬ بندي در دوره پايه از طريق محاسبه مقدار تابع هدف يا شاخص اصلاح شده كمبود (MSI) و شاخص هاي اعتمادپذيري، آسيب پذيري و برگشت پذيري، بررسي شد. نتايج نشان داد كه با استفاده از مدل جيره بندي، تابع MSI نسبت به SOP در دوره مورد نظر 41 درصد بهبود يافته است. همچنين با اجراي سياست جيره بندي، آسيب پذيري سيستم نسبت به روش SOP به مراتب بهبود يافته و از 64 به 26 درصد رسيده است.