بررسي عوامل مؤثر بر سرعت سير موج التراسونيك در برخي از سنگ‌‌ هاي ساختماني مورد استفاده در ايران

آزمايش تعيين سرعت سير موج التراسونيك روشي غيرمخرب، اقتصادي، ساده و سريع است كه براي تعيين خواص فيزيكي و مهندسي سنگ‌ها بكار مي‌رود. اين آزمايش بر مبناي سرعت حركت موج الاستيك از درون سنگ‌ها پايه‌ريزي شده است. سرعت سير موج التراسونيك در سنگ‌ها به خواص ذاتي مانند تركيب كاني‌شناسي، تراكم، تخلخل، اندازه دانه، شكل، بافت، ناهمسانگردي و عوامل آزمايشگاهي و محيطي مانند ميزان و نوع ماده منفذي و درجه حرارت بستگي دارد. در اين پژوهش، 10 نمونه سنگ ساختماني شامل سنگ‌آهك و گرانيت به تعداد 50 نمونه آزمايشگاهي مكعبي با ابعاد 10×4×4 سانتي‌متر برش داده شد و سپس با استفاده از دستگاه آزمايش سرعت سير موج پانديت مورد آزمايش قرار گرفتند تا پارامترهاي مؤثر بر سرعت موج التراسونيك در آن‌ها مورد بررسي قرار گيرد. اين پارامترها شامل وزن واحد حجم خشك، دما، نوع ماده منفذي، حالت ماده منفذي و بارگذاري مي‌باشند. بر اساس نتايج بدست آمده همبستگي بين سرعت سير موج التراسونيك و وزن واحد حجم خشك رابطه خطي مستقيم و با نوع سيال منفذي، حالت ماده پركننده و بارگذاري به صورت روابط معكوس مي‌باشد. علاوه بر اين افزايش دما باعث افزايش سرعت سير موج التراسونيك مي‌گردد. همچنين از نظر نوع سيال منفذي، كمترين مقدار سرعت موج در حالت اشباع از آب و بيشترين مقدار سرعت موج در محلول نمك با غلظت 150% به‎دست آمد. از نظر حالت ماده‌ پركننده منافذ سنگ، بيشترين مقدار سرعت در حالت پركننده منجمد و كمترين مقدار سرعت در حالت پركننده هوا مشاهده شد. با افزايش بارگذاري سرعت موج التراسونيك در سنگ‌هاي مورد مطالعه كاهش مي‌يابد.