بررسي و دوره بندي ناپايداري دولت‌ها در ايران (3000 ق.م. تا 1600 م.) به‌عنوان بخشي از تعاملات آسياي مركزي با نواحي مختلف اوراسيا

اين مقاله ناپايداري تاريخي دولت‌ها را از علل تأخير  توسعه تلقي كرده،  از مهم‌ترين عوامل آن را هم‌جواري ايران با جوامع رمه گردان آسياي مركزي مي‌داند و هدفش تبيين تأثير اين عامل بر ناپايداري دولت‌ها در ايران به‌عنوان يكي از جوامع هم‌جوار و متأثر از آسياي مركزي است. ابتدا 432 دولت از 3000 ق.م. تا 1600 در اوراسياي قاره‌اي (اروپا و آسيا بدون جزاير آن‌ها) شناسايي شد. سپس آن‌ها برحسب ميزان اهميت براي آسياي مركزي ناحيه بندي، برحسب زمان شروع تأثيرپذيري، 500 ق.م. (زمان اتمام سرزمين بي مدعي در اين منطقه)، دوره بندي و با تلفيق آن‌ها، برحسب ميزان تأثيرپذيري از دولت‌هاي آسياي مركزي به چهار دسته تقسيم شدند: الف) آسياي مركزي، ب)زياد متأثر، ج)كم‌ متأثر و د)غير متأثر. تحليل‌هاي آماري معتبر بودن گروه‌بندي‌ها، كاهش ميانگين و افزايش ضريب تغييرات عمر دولت‌ها متناسب با افزايش تأثيرپذيري را نشان مي‌دهد؛ طوري كه ميانگين عمر دولت‌ها در گروه‌‌ها گاه حدود 8 برابر يكديگرند. تحليل رگرسيوني معلوم كرد اين ناحيه بندي و دسته‌بندي به ترتيب حدود 29%  و 43% از تغييرات در عمر دولت‌هاي اوراسيا را طي 4600 سال توضيح مي‌دهند. بررسي ناپايداري دولت در ايران هم به‌عنوان بخشي از ناحيه‌ي هم‌جوارِ آسياي مركزي در بحث گروه‌بندي‌ها و هم در يك بخش مستقل انجام و براي آن‌يك دوره بندي، شامل 3000 ق.م  -  600 م،  600 - 1000، 1000- 1250 و  بعد از 1250، ارائه مي‌شود. حوادث متناظر با مقاطع تغيير دوره‌ها ظهور اسلام، برآمدن سلجوقيان و حملات مغولان است.