اثر اصلاح تلفيقي گرمايي/فشرده‌سازي بر خواص مكانيكي چوب صنوبر اشباع شده با روغن سوياي اپوكسي‌دار

سابقه و هدف: فشرده‌سازي يك روش اصلاح مكانيكي براي بهبود خواص مكانيكي چوب‌هاي زراعي تندرشد محسوب مي‌شود. يك راهكار متداول براي غلبه بر مشكل بازگشت فشردگي چوب‌هاي فشرده، اصلاح گرمايي است كه افت خواص مكانيكي را به همراه دارد. اصلاح گرمايي با روغن‌هاي گياهي عامل‌دار به دليل واكنش گروه‌هاي عاملي روغن با گروه‌هاي هيدروكسيل چوب موجب بهبود خواص فيزيكي و مكانيكي چوب مي‌شود. هدف از تحقيق حاضر، جبران افت خواص مكانيكي ناشي از اصلاح گرمايي، با تلفيق فشرده‌سازي و اصلاح گرمايي در روغن سوياي اپوكسي‌دار شده بود. مواد و روش‌ها: در پژوهش حاضر چوب تندرشد و زراعي صنوبر با روغن سوياي خام و اپوكسي‌دار شده اشباع شد و سپس چوب اشباع شده به ميزان 30 درصد فشرده شد. چوب فشرده شده حاوي روغن، در آون در دماي 180 درجه سانتي‌گراد به مدت 4 ساعت اصلاح گرمايي شد و خواص مكانيكي چوب‌هاي فشرده و فشرده نشده اشباع شده با هر دو روغن خام و اپوكسي‌دار شده مورد بررسي مقايسه‌اي قرار گرفت. يافته‌ها: محاسبه مقادير جذب روغن سوياي خام و اپوكسي در نمونه‌هاي غيرفشرده و فشرده نشان داد در نمونه فشرده نشده روغن اپوكسي به دليل قطبيت بيشتر و قابليت نفوذ به ديواره سلولي از جذب تقريبا دو برابري نسبت به روغن خام برخوردار بود. فشرده‌سازي منجر به خروج قابل ملاحظه روغن در هر دو سطح گرديد كه باز هم روغن اپوكسي‌دار شده در نمونه فشرده از جذب بيشتري برخوردار بود. نتايج خواص مكانيكي نشان داد اصلاح گرمايي در نمونه فشرده اشباع شده با روغن خام و اپوكسي‌دار شده به ترتيب به افت 97 و 7 درصدي مقاومت خمشي منجر شد. اصلاح گرمايي در نمونه فشرده اشباع شده با روغن خام و اپوكسي‌دار شده به ترتيب موجب كاهش 96 درصدي و 20 درصدي سختي نسبت به نمونه‌هاي اصلاح گرمايي نشده گرديد. اصلاح گرمايي در نمونه فشرده اشباع شده با روغن اپوكسي‌دار شده، موجب كاهش انعطاف‌پذيري و كاهش مقاومت به ضربه گرديد.نتيجه‌گيري: اشباع چوب با روغن اپوكسي‌دار شده به دليل قابليت نفوذ به ديواره موجب افت قابل ملاحظه مقاومت خمشي و سختي گرديد ولي فشرده‌سازي موجب افزايش اين مقاومت‌ها گرديد. اصلاح گرمايي پس از فشرده‌سازي در نمونه‌هايي كه با روغن اپوكسي‌دار شده اشباع شده بودند موجب افت كمتر مقاومت خمشي و سختي، در مقايسه با نمونه‌هاي اشباع شده با روغن خام شد؛ كه البته اين اثر در مورد مقاومت به ضربه مشهود نبود. به طور كلي مي‌توان روش اصلاح گرمايي در روغن اپوكسي‌دار شده را به عنوان روشي موثر براي كاهش بازگشت فشردگي وجذب آب چوب‌هاي فشرده، كه به افت كمتر مقاومت‌هاي مكانيكي مي‌انجامد، توصيه كرد.