تحليل پويايي روشنه هاي تاجي با استفاده از تصاوير هوايي رقومي التراكم و پهپاد در توده هاي سوزني برگ دست كاشت عرب داغ استان گلستان

مقدمه و هدف: تحليل پويايي روشنه‌ها باعث ايجاد درك صحيحي از روند پويايي توده جنگلي مي‌شود كه نقش مهمي در آينده مديريتي بوم‌سازگان جنگل دارد. در مطالعه حاضر به بررسي پويايي روشنه‌ها در جنگلكاري‌هاي‌عرب داغ استان گلستان با استفاده از داده‌هاي سنجش ‌از دور هوايي در يك دوره زماني 9 ساله مي‌پردازد.مواد و روش‌ها: شناسايي و تهيه نقشه روشنه‌ها با روش طبقه‌بندي شي‌‌ء پايه انجام شد. طبقه‌بندي شي‌‌ء پايه در سه مرحله كلي قابل انجام است كه شامل قطعه‌بندي، طبقه‌بندي و ارزيابي صحت طبقه‌بندي مي‌باشد. در مرحله بعد، 1345 روشنه در سال 1390 و 1058 روشنه در سال 1399، از بهترين نقشه روشنه استخراج گرديد. خصوصيات روشنه‌ها در هر مقطع زماني به دست آمد. همچنين با تلاقي اين دو نقشه، پويايي روشنه‌ها از طريق محاسبه مشخصه‌هاي نرخ شكل‌گيري روشنه، نرخ بسته‌شدن روشنه‌، نرخ گسترش روشنه، نرخ كاهش روشنه و نرخ افزايش لگاريتمي تعداد روشنه تحليل گرديد.يافته‌ها: نتايج در بازه زماني 9 ساله نشان داد كه تعداد و تراكم روشنه‌ها كاهش يافت؛ اما ميانگين مساحت روشنه‌ها و سهم مساحت روشنه‌ها از مساحت كل افزايش يافت. در هر دو مقطع زماني 65 درصد روشنه‌ها مساحت كمتر از 150 مترمربع دارند و روشنه‌هاي بزرگ (بزرگ‌تر از 300 مترمربع) كمترين فراواني و سهم از مساحت كل روشنه‌ها را پوشش دادند بيشترين نرخ تغييرات روشنه‌ها مربوط به نرخ گسترش روشنه‌هاي اوليه بوده است (1.09 درصد در سال). نرخ بسته شدن با نرخ كاهش روشنه‌هاي اوليه تقريبا برابر است. كمترين نرخ تغييرات روشنه‌ها را نرخ شكل‌گيري روشنه (0.77 درصد در سال) تشكيل داده است. نرخ افزايش لگاريتمي تعداد روشنه‌ها منفي بوده است (2.6 ) و نشان مي‌دهد در منطقه موردمطالعه، تعداد روشنه‌هاي بسته‌شده در سال بيشتر از تعداد روشنه‌هاي جديدي است كه تشكيل مي‌شود نتيجه‌گيري: با گذشت 9 سال تراكم روشنه‌ها و تعداد روشنه‌ها كاهش يافته و سطح كل روشنه‌ها افزايش يافته است. اين افزايش سطح كل روشنه را مي‌توان به افزايش گسترش روشنه‌هاي اوليه در طول دوره نسبت داد؛ زيرا نرخ گسترش روشنه‌هاي اوليه بيشتر از نرخ تشكيل روشنه، نرخ بسته شدن و كاهش روشنه‌هاي اوليه است. در هر دو مقطع زماني فراوان‌ترين اندازه مربوط به روشنه‌هاي كوچك بوده است. كه نشان‌دهنده غلبه روشنه‌هاي كوچك در منطقه موردمطالعه مي‌باشد. روشنه‌هاي كوچك بيشتر پويايي روشنه‌ها را تشكيل مي‌دهند و سريع‌تر از روشنه‌هاي بزرگ بسته مي‌شوند.نتيجه‌گيري: با گذشت 9 سال تراكم روشنه‌ها و تعداد روشنه‌ها كاهش يافته و سطح كل روشنه‌ها افزايش يافته است. اين افزايش سطح كل روشنه را مي‌توان به افزايش گسترش روشنه‌هاي اوليه در طول دوره نسبت داد؛ زيرا نرخ گسترش روشنه‌هاي اوليه بيشتر از نرخ تشكيل روشنه، نرخ بسته شدن و كاهش روشنه‌هاي اوليه است. در هر دو مقطع زماني فراوان‌ترين اندازه مربوط به روشنه‌هاي كوچك بوده است. كه نشان‌دهنده غلبه روشنه‌هاي كوچك در منطقه موردمطالعه مي‌باشد. روشنه‌هاي كوچك بيشتر پويايي روشنه‌ها را تشكيل مي‌دهند و سريع‌تر از روشنه‌هاي بزرگ بسته مي‌شوند.