بازشناسي و تحليل نمودهاي گروتسك در داستان ‌هاي هفت پيكر نظامي

شاخص ‌ترين مؤلفه‌هاي سبك گروتسك، نظير احساس ترس، تمسخر نهفته، اشكال عجيب و غريب و تعجب‌آور، زشت‌نمايي‌هاي آراسته به زيور ظاهري و... به شيوه‌اي هدفمند و حساب‌شده در داستان‌هاي هفت‌گنبد قابل مشاهده است. نشانه‌هاي برجسته‌اي از نگاهِ جديدِ دو منتقد حوزۀ زيبايي‌شناسيِ زشتي، يعني كايزر و باختين كه ضمن كاستنِ جنبه‌هاي منفي هنر گروتسك و تغيير در معيارهاي متعارف زيبايي، اين سبك را نوعي از زيبايي‌شناسي زشتي دانسته‌است، در داستان‌هاي هفت‌پيكر، از نمود معناداري برخوردار است. در اين داستان‌ها، برخي مسائل جسمي و روحي واپس رانده شده از زندگي انسان به همراه زشتي‌ها‌ و پليدي‌هاي آن به شيوه‌اي پيچيده، اعجاب‌آور، متناقض و غيرمنتظره به تصوير كشيده‌ مي‌شود كه اين ظرافت‌ها، از جنبه‌هاي كمترپرداخته‌شدۀ اين اثرادبي به شمار مي‌رود. در اين پژوهش، ضمن بهره‌گيري از مطالعات كتابخانه‌اي و اسنادي و به روش تحليل كيفي و با در نظر داشتن ديدگاه كايزر، مقولۀ گروتسك و مؤلفه‌هاي شاخص آن را در داستان‌هاي هفت‌پيكر، بازشناسي، طبقه-بندي و تحليل كرده‌ايم. دستاوردهاي پژوهش نشان مي‌دهد كه نظامي در اين داستان‌ها توانسته است، با مهارتي شگفت، در محتوا و شكل اثر، زشتي‌ها و پليدي‌ها را به شيوه‌اي نزديك به ويژگي‌هاي يك اثر گروتسك بنماياند.