بررسي جايگاه و تحولات ضرب‌المثل در سبك‌هاي نثر ادبيات كلاسيك

در اين پژوهش با هدف بررسي كلي جايگاه و تحولات ضرب المثل ها در سبك هاي نثر فارسي، سير تطور تاريخي كاربرد انواع ضرب المثل ها، نحوه كاربردشان در متن، ارتباط ضرب المثل هاي فارسي با ضرب المثل هاي عربي و بررسي رويكرد نويسندگان به آنها در پانزده كتاب منثور در موضوع هاي مختلف، از قرن پنجم تا قرن نهم تحليل شده است. در اين قرن ها، انواع آيات و احاديث، امثال سائره، سخنان مشايخ، اشعار شاعران و داستان هاي مشهور به صورت ضرب المثل وارد نثر شده اند، نتايج بررسي ها نشان مي دهد: از نظر تاريخي، سبك مرسل(قرن پنجم): دورۀ آغاز حضور ضرب المثل ها، سبك بينابين(اواخر قرن پنجم): دورۀ تثبيت، سبك فني و مصنوع(قرن ششم و هفتم): دوران طلايي و قرن هشتم و نهم: دوران افول كاربرد ضرب المثل ها در متون فارسي است. تكرار بدون تغيير، تكرار با تغيير جزئي، مثل سازي، متروك شدن برخي امثال با تغيير سبك ها از تحولات  ضرب المثل در اين قرن هاست. جايگاه آنها در متن با حروف و جمله هاي رابط يا بدون رابط و مستقيم است. ضرب المثل هاي عربي در چند روش: بدون ترجمه، ترجمۀ لفظي، ترجمۀ مفهومي و معادل سازي در كنار ضرب المثل هاي فارسي آمده اند، نويسندگان متون نيز برخي ضرب المثل ها را در راستاي انديشه خود تغيير داده يا ردّ كرده اند.