ارزيابي تأثيرات سيلاب‌هاي شديد بر تحولات مورفولوژي خطوط ساحلي دلتاي سديج (شرق جاسك)

سواحل جاسك و مناطق شرقي آن به‌دليل ويژگي‌هاي راهبردي ازجمله، استقرار مراكز نظامي، طرح لوله انتقال نفت گوره به جاسك و توسعه مناطق آزاد در توسعه مناطق جنوبي كشور از اهميت زيادي برخوردار است. پايش و ارزيابي ميزان تغييرات خطوط ساحلي به‌خصوص در اثر رويدادهاي طبيعي همانند سيلاب در اين مناطق كه محل استقرار سازه‌هاي ساحلي است، مي‌تواند اطلاعات ارزشمندي را در اختيار برنامه‌ريزان محيطي جهت اجراي بهينه طرح‌هاي عمراني قرار ‌دهد. هدف اين تحقيق ارزيابي تغييرات ژئومورفولوژي خط ساحلي در اثر رخداد سيلاب‌ها در يك دوره 6 ساله و درنتيجه 4 سيلاب شاخص در سال‌هاي 1392، 1395، 1397 و 1398 در قاعده دلتاي سديج است. به‌منظور استخراج واحدهاي ژئومورفولوژي و همچنين استخراج خطوط ساحلي از داده‌هاي ماهواره‌اي لندست و شاخص NDWI استفاده شد. تغييرات خطوط ساحلي نيز با بهره‌گيري از افزونه سامانه تحليل خطوط ساحلي (DSAS) در دو واحد ژئومورفولوژي ساحل ماسه‌اي و دهانه خور دلتاي سديج و در سه بازه مطالعاتي محاسبه گرديد. نتايج اين تحقيق نشان مي‌دهد در طي وقوع اين سيلاب‌ها، با توجه به شاخص NSM تغييرات خطوط ساحلي در دهانه خورها داراي روندي همراه با رسوب‌گذاري بوده است. همچنين جابجايي طولي، در امتداد خط ساحلي صورت گرفته و بيشترين ميزان پيشروي خط ساحل پس از وقوع اين سيلاب‌ها، 503 متر است. برخلاف آن‌ها، واحد ژئومورفولوژي سواحل ماسه‌اي داراي روندي فرسايشي و بيشترين ميزان پسروي خط ساحل 256 متر ثبت‌شده است. بررسي تغييرات مساحت سدهاي ساحلي در طي دوره موردمطالعه نشان مي‌دهد كه اين سيلاب‌ها منجر به فرسايش شديد آن‌ها شده است، به‌طوري‌كه سدها در حدود 171 هكتار از وسعت خود را در قاعده دلتاي سديج از دست‌ داده‌اند. اين تحقيق نشان داد كه علاوه بر فرايندهاي رودخانه‌اي، تشديد فرايندهاي دريايي همانند افزايش ارتفاع امواج هم‌زمان با وقوع سيلاب به‌خصوص در سواحل ماسه‌اي مي‌تواند تأثير زيادي بر فرسايش خطوط ساحلي در منطقه موردمطالعه داشته باشد.