ظهور و افول جمهوري كُردستان در مهاباد و ساختارهاي توزيعي قدرت در سطح منطقه‌اي

هدف از نگارش اين مقاله بررسي نقش كشورهاي منطقه‌ي‌ از جمله تركيه و عراق بر اساس ساختارهاي توزيعي قدرت در سطح منطقه و تحت تاثير فشارهاي بين‌المللي در روند شكل‌ گيري و در نهايت سقوط جمهوري كُردستان در مهاباد در سال ۱۹۴۶ است. مطالعات متعددي در زمينه جنبش‌هاي كُردي در خاورميانه و البته جنبش كُردي در ايران انجام گرفته است اما نكته حائز اهميت در اين مطالعه بررسي نقش قدرت‌هاي منطقه‌اي از جمله تركيه و عراق با توجه به الگوي توزيع قدرت در جريان ظهور و سقوط جمهوري كُردستان در مهاباد است؛ مسئله‌اي كه در مطالعات انجام گرفته در اين زمينه تا حدود زيادي مغفول مانده است. از اينرو، بحث كانوني اين مقاله با توجه به منابع و اسناد در دسترس و كتابخانه‌اي و منابع الكترونيكي و آرشيوهاي موجود با رويكُردي تحليلي - توصيفي صورت گرفته است. با توجه به مستندات و منابع و آرشيوهاي دولتي و غيردولتي نبايد نقش كشورهاي منطقه‌اي از جمله تركيه و عراق را در سقوط جمهوري كُردستان در مهاباد ناديده گرفت و اين حركت را صرفاً به اقدامات، منافع، حمايت‌ها و قطع حمايت‌هاي قدرت‌هاي چون شوروي، بريتانيا و ايالات متحده تقليل داد. به عبارت ديگر، اين دو قدرت منطقه‌ي به ويژه تركيه به عنوان نيروهاي تسهيل‌گر نقش محوري در تغيير رويكرد قدرت‌هاي بين‌المللي در قبال جمهوري كردستان در مهاباد داشتند.