جايگاه نظارت قضايي پيشيني بر امر تعقيب و تحقيق در دادرسي كيفري ايران، آلمان و ايتاليا

نظارت قضايي پيشيني بر تعقيب و تحقيق، از جمله تحولات نوين آيين دادرسي كيفري است. اين نظارت عبارت است از اتخاذ نظارت از سوي قضات دادگاه يا قضات متخصص مستقل و خارج از نهاد دادسرا بر اقدامات و تصميمات نهاد دادسرا  از جمله بازپرس  و به خصوص ناظر بر اقدامات محدود كننده حقوق و آزادي هاي افراد در مرحله پيش دادرسي كيفري است. اين نظارت در سيستم دادرسي كيفري ايتاليا، آلمان، به رسميت شناخته شده است؛ اما در قانون ايران نظارت قضايي پيشيني تنها به صورت موردي در برخي مواد قانون آيين دادرسي كيفري ايران مورد توجه قرار گرفته است، بي‌آنكه به درستي به همه تصميمات متقابل با حقوق و آزادي هاي افراد در مرحله پيش دادرسي تعميم داده شود. اين مقاله، با هدف تبيين نظارت قضايي پيشيني متخذ در آلمان و ايتاليا به صورت تطبيقي و بررسي تفاوت آنها با نظارت موجود در ايران با استفاده از روش تحليلي و توصيفي و در عين حال تطبيقي است با ابزار گردآوري كتابخانه‌اي؛ انجام شده است. يافته‌هاي پژوهش حاكي از ضروت توجه قانونگذار ايران و دكترين حقوقي به مسأله نظارت قضايي پيشيني بر تعقيب و تحقيق همانند آلمان و ايتاليا و سلب صلاحيت نظارتي از دادسرا به صورت صريح و دقيق به جهت جلوگيري از تمركز گرايي اختيارات تعقيب و تحقيق و نظارت در دست دادسرا، ارتقاي كيفيت عدالت كيفري، پيشگيري از اشتباهات قضايي و نقض حقوق و آزادي هاي افراد با اين اختيارات وسيعي كه به نهاد دادسرا داده شده است.