پهنه‌بندي بوم‌شناختي و تعيين الگوي فضايي كشت محصولات زراعي و باغي در سطح منطقه 3 آمايش كشور

پهنه‌بندي بوم‌شناختي كشاورزي، فرآيندي است كه يك منطقه جغرافيايي با توجه به شاخص‌هاي اقليمي و زميني به نواحي يا پهنه‌هاي همگن براي كشاورزي تقسيم مي‌شود. درواقع، پهنه‌بندي بوم‌شناختي كشاورزي به معني به‌كارگيري اصول بوم‌شناختي جهت مديريت يك نظام كشاورزي پايدار است. وجود تنوع محيط جغرافيايي در يك منطقه، ضرورت پهنه‌بندي بوم‌شناختي را بيشتر نمايان مي‌سازد. هدف اصلي پژوهش حاضر پهنه‌بندي بهينه بوم‌شناختي و تعيين الگوي فضايي كشت محصولات زراعي و باغي در سطح حوزه‌هاي آبريز منطقه 3 آمايش كشور است. نوع پژوهش حاضر، كاربردي- توسعه‌اي و روش پژوهش، توصيفي-تحليلي است. داده‌هاي مربوطه از شركت مديريت منابع آب ايران، سازمان زمين‌شناسي كشور و سازمان هواشناسي كشور جمع‌آوري‌شده و جهت تحليل از سيستم اطلاعات جغرافيايي و تحليل سلسله‌مراتب استفاده شده‌است. نتايج پژوهش نشان‌ داد منطقه 3 كشور ازنظر شاخص‌هاي بوم‌شناختي بسيار متنوع است. اين منطقه به‌لحاظ بوم‌شناختي داراي پهنه‌هاي مختلفي بوده و اين پهنه‌ها داراي ويژگي‌هاي خاصي است كه هركدام را از ديگري به‌لحاظ محدوديت‌ها و فرصت‌هاي فعاليت‌هاي باغداري و زراعت مجزا مي‌كند. اين پهنه‌ها عبارت‌اند از پهنه تغيير الگوي غالب كشت و سيستم آبياري ، پهنه تثبيت گياهان صنعتي و باغات ، توسعه غلات، حبوبات و باغات ديم ، توسعه دانه‌هاي روغني و باغات گرمسيري و توسعه اگريتوريسم و باغات ارگانيك . به‌طوركلي مي‌توان چنين نتيجه‌گيري كرد كه مناطقي كه داراي تنوع طبيعي و محيطي زيادي هستند بهترين روش براي بهره‌برداري از منابع‌طبيعي و كاهش اثر فعاليت‌هاي باغداري و زراعت، تعيين پهنه‌هاي بوم‌شناختي و تعيين الگوي فضايي كشت است؛ به‌طوري‌كه تعيين الگوهاي فضايي كشت در تعيين كشت نوع محصولات غالب باغي و زراعي در هر پهنه كمك شاياني مي‌كند.