تبيين شاخص‌هاي اثرگذار بر الگوي بافت شهرهاي زيارتي با تاكيد بر گردشگري مذهبي

با توجه به ويژگي هاي منحصر به فرد شهرهاي زيارتي، شهرسازي در بافت اينگونه شهرها تحت تاثير حضور مكان مقدس، همواره با چالش‌هايي همراه بوده است. هدف اصلي پژوهش حاضر تبيين شاخص‌هاي اثرگذار بر الگوي بافت شهرهاي زيارتي با توجه به ظرفيت گردشگري اين‌گونه شهرها است و قصد دارد به اين پرسش پاسخ دهد كه چه قواعد و ملاحظاتي در برنامه‌ريزي شهرهاي زيارتي با توجه به شاخص‌هاي تبيين شده مي‌بايست مورد توجه قرار گيرند؟ . اين پژوهش از منظر هدف كاربردي-توسعه‌اي بوده و با روش توصيفي-تحليلي انجام شده و به منظور گردآوري داده‌ها از روش مطالعات اسنادي-كتابخانه‌اي بهره گرفته شده است. با توجه به شناخت ويژگي‌هاي الگوي بافت اغلب شهرهاي زيارتي، نتايج حاصل از پژوهش نشان مي‌دهد كه در برنامه‌ريزي‌هاي مربوط به تغيير و توسعه در بافت اين شهرها، مي‌بايست شاخص‌هاي اثرگذار تبيين شده و مورد توجه تصميم‌سازان و برنامه‌ريزان قرار گيرند. همچنين مداخلات با ارزيابي‌هاي همه جانبه، متناسب با ژنوم اينگونه شهرها و در نظر گرفتن حقوق زائران و مجاوران صورت پذيرد. در پژوهش حاضر 19 شاخص‌ اثرگذار بر الگوي بافت شهرهاي زيارتي شامل حريم و قلمرو، مركزيت، محصوريت، سلسله مراتب، چشم‌انداز مطلوب، تناسب فضاهاي مذهبي، تناسب فضاهاي فرهنگي-تفريحي، تناسب فضاهاي اقامتي، تناسب فضاهاي خدماتي-زيرساختي، تناسب شبكه دسترسي، توجه به بافت پيرامون بقاع متبركه، توجه به تاب‌آوري زيست محيطي، سبك زندگي اسلامي، هويت ديني، دستيابي به معنويت، ايمني و امنيت، آموزش، سرمايه اجتماعي-فرهنگي و تعاملات اجتماعي شناسايي و به تبع آن قواعد و ملاحظات مهم در برنامه‌ريزي و توسعه شهرهاي زيارتي با توجه به شاخص‌هاي تبيين شده ارائه گرديده است.