نگاهي جامعه شناختي به نهاد خانواده در جامعه هند و ايران

خانواده اولين‌، مهم‌ ترين و پر‌بركت‌ ترين نهاد اجتماعي در تاريخ فرهنگ و تمدن انساني است. نظر به اهميت نهاد خانواده در جوامع و با توجه به مشتركات فرهنگي و اجتماعي دو كشور ايران و هند، پژوهش حاضر در‌صدد شناخت ويژگي‌هاي نهاد خانواده در هند و شناسايي اشتراكات و افتراقات آن در اين دو كشور است. گردآوري داده‌هاي پژوهش حاضر از روش توصيف مقايسه‌اي و با استفاده از تكنيك مشاهدۀ تجربي (با توجه به تحصيل و زيست شش سالۀ محققان در كشور هند) و نيز استفاده از داده‌هاي ثانويه (روش اسنادي) صورت گرفته است. با توجه به تعدد اديان و مذاهب و كثرت‌گرايي فرهنگي در هند، داده‌هاي اين تحقيق صرفاً مربوط به خانواده‌هاي آيين هندو در ايالت كارناتاكا در جنوب هند است. يافته‌هاي پژوهش بيانگر شباهت‌ها و اشتراكات بسياري در نهاد خانواده در ايران و هند نظير اهميت تشكيل خانواده، مقررات جنسي، تك‌ همسري، خانواده‌گرايي، تكريم سالمندان، گرايش به فرزندآوري، اشتغال‌زايي پايين زنان، بي‌سوادي زنان و افتراقاتي همچون نرخ پايين طلاق، مردمحوري، خشونت عليه زنان و بالابودن نرخ سقط جنين است. نتيجه‌گيري از پژوهش حاضر آن است كه در اين دو جامعه، خانواده‌ ركن طبيعي و اساسي اجتماع بوده و به‌عنوان يكي از سه نهاد ساختاردهندۀ نظام اجتماعي جامعه (نهاد خانواده‌، دين و دولت) در ساماندهي زيست انساني و اجتماعي مركزيت دارد.