تاثير نقطه نظر شريك موسسه حسابرسي از احتمال تقلب و جهت‌گيري ترديدگرايانه حسابرسان بر ترديد حرفه‌اي حسابرسان

ترديد حرفه‌ اي نوعي نگرش دربرگيرنده ذهني پرسشگر است كه باعث هوشياري نسبت به شرايطي مي‌شود كه نشان‌دهنده تقلب، سوگيري مديريت و ناسازگاري بين شواهد است. سطح مناسبي از ترديد حرفه‌اي براي يك حسابرسي با كيفيت بالا ضروري است، براي اين منظور، پژوهش حاضر با چشم‌انداز بهبود ترديد حرفه‌اي حسابرسان به بررسي تأثير نقطه نظر شريك موسسه حسابرسي از احتمال تقلب و جهت‌گيري ترديدگرايانه حسابرسان بر سطح ترديد حرفه‌اي در قضاوت‌هاي حسابرسان پرداخته است. در همين راستا، نقطه نظر شريك موسسه حسابرسي از احتمال تقلب در سه سطح (بيان ديدگاه شريك موسسه حسابرسي، بيان ديدگاه مدير شركت مورد رسيدگي و بيان نكردن هيچ ديدگاهي) و جهت‌گيري ترديدگرايانه حسابرس در دو سطح (جهت‌گيري بيروني نسبت به صحت اظهارات مدير شركت مورد رسيدگي و يا جهت‌گيري دروني نسبت به صحت فرآيندهاي قضاوت حسابرس) مورد دستكاري قرار گرفت تا اثر آن‌ها بر ترديد حرفه‌اي حسابرسان مورد بررسي قرار گيرد. در پژوهش حاضر يك مطالعه آزمايشي به منظور بررسي تأثير نقطه نظر شريك موسسه حسابرسي از احتمال تقلب و جهت‌گيري ترديدگرايانه حسابرسان بر سطح ترديد حرفه‌اي در قضاوت‌هاي حسابرسان انجام گرفت. نمونه آماري پژوهش شامل 185 حسابرس شاغل در سازمان حسابرسي و موسسات حسابرسي معتمد بورس اوراق بهادار در سال 1402 است كه با روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب شدند. تحليل داده‌ها و بررسي فرضيه‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS، آزمون تحليل واريانس و مقايسه ميانگين انجام شده است. نتايج نشان مي‌دهد، هنگامي كه شريك موسسه حسابرسي، ديدگاه مدير شركت مورد رسيدگي را در خصوص پايين بودن احتمال تقلب بيان مي‌كند در مقايسه با زماني كه ديدگاه خود (شريك موسسه حسابرسي) يا زماني كه هيچ ديدگاهي را بيان نمي‌كند، حسابرسان سطوح بالاتري از ترديد حرفه‌اي را نشان مي‌دهند. همچنين مشخص شد كه تأكيد بر جهت‌گيري ترديدگرايانه دروني براي افزايش ترديد حرفه‌اي در قضاوت‌هاي حسابرسي مؤثرتر از تأكيد بر جهت‌گيري ترديدگرايانه بيروني نيست.