تبيين روابط علي- معلولي عوامل موثر برتوسعه ظرفيت نوآوري در فرارسي فناورانه صنايع غذايي منتخب ايران

فرارسي فناورانه بنگاه‌ها به معناي توسعه فناورانه بنگاه متأخر در راستاي كاهش فاصله فناورانه از بنگاه‌هاي پيشرو است. در همين راستا، ظرفيت نوآوري، ظرفيت بالقوه بنگاه براي انجام فعاليت‌هاي نوآورانه است كه صنايع غذايي با هدف بهبود رقابت‌پذيري فناوري ، نياز دارد در هريك از مراحل فرارسي، ظرفيت‌هاي نوآورانه خود را از طريق كسب توانمندي جديد يا ارتقا توانمندي‌هاي موجود و سياست‌گذاري‌ها اعمال كند تا بيشترين منافع را براي خود و كشور به همراه داشته باشند. هدف پژوهش حاضر، تبيين روابط علي- معلولي عوامل مؤثر برتوسعه ظرفيت نوآوري جهت فرارسي فناورانه صنايع غذايي منتخب ايران است. پژوهش از نوع كاربردي و با توجه به مدل ارائه شده، توسعه‌اي نيز محسوب مي‌شود. در اين پژوهش، ابتدا با استفاده از تكنيك فراتركيب، عوامل مؤثر از متن منابع منتخب (41 مقاله) در بين سال‌هاي 1990- 2021استخراج شد و41 كد، 9 مفهوم و 3 مقوله شناسايي شدند. سپس با بهره‌گيري از تكنيك دنپ، الويت‌گذاري، روابط بين عوامل، ميزان تأثيرگذاري و تأثير‌پذيري عوامل صورت پذيرفت. در اين پژوهش،5 شركت مختلف صنعت غذايي در 3 استان گيلان، مازندران و تهران بررسي شدند كه براي جمع‌آوري داده‌ها، با استفاده از نمونه‌گيري گلوله برفي، 14 خبره دانشگاه و صنعت غذايي منتخب ‌كه‌ 12 نفر از آن‌ها به پرسشنامه ديمتل مبتني بر فرايند تحليل شبكه (DANP) پاسخ دادند. نتايج اين تحقيق حاكي از بيشترين وزن در معيارها به ترتيب عوامل توانمند‌سازي ساختاري، عوامل توانمندسازي دانشي، عوامل سياست‌گذاري‌نهادي و در زير معيارها به منابع انساني اختصاص گرفت. همچنين تأثيرگذارترين زيرمعيار ها به ترتيب نهادهاي مشاوره‌اي و كانون تفكر، دولت، مديريت استراتژيك، عوامل سازماني و يادگيري فناورانه استخراج شدند و تأثيرپذيرترين آن‌ها نهادهاي سرمايه‌گذاري، منابع انساني، نوآوري باز در مديريت تحقيق و توسعه و مديريت دانش بودند.