«عصيان و ارزش» بازخواني آراء نيچه و كامو در باب نيست‌انگاري با تكيه بر مفهوم عصيان در برابر بي‌معنايي زندگي

در دوران تجدد، يأس و بي معنايي بر روح و جان انسان متمدن چيره گشته و باعث شده است تا ارزشهاي اخلاقي كه بشر هميشه به آن به چشم ارزشهاي ماوراء عقلي نگاه ميكرد، بيارزش شده و معناي خود را از دست بدهند. بنابراين بررسي و تبيين ضرورت انكارناپذير نقش و اهميت معنا در زندگي اهميت دو چندان يافت و انديشمندان را بر آن داشته تا به آن عطف نظر نمايند. در اين ميان فيلسوفان اگزيستانسياليست به واسطهي ماهيت موضوع كه نظر به ذات و حقيقت انسان است، به آن توجه بيشتري كردهاند. از اين‌رو در اين پژوهش تلاش شده است تا به روش توصيفي و تطبيقي، ضمن بررسي نظرات دو فيلسوف اگزيستانسياليسم، به مهمترين مسئلهي زيستي بشر امروز، به طريق نقش عصيان در معنابخشي به زندگي پاسخ داده شود. نيچه و كامو مي‌كوشند تا نشان دهند، خداباوري و ارزش‌هاي اخلاقي به پوچي منتهي شده و درك پوچي جهان به عصيان منجر مي‌شود. نيچه با رد ارزش‌هاي اخلاقي از عصيان همچون نوعي درمان ياد مي‌كند كه در آن ديگر، انسان رنج را بي‌ارزش نمي‌داند بلكه آن را مبناي جديدي از اخلاق‌ دانسته كه به برداشت جديدي از لذت و جايگاه آن در زندگي منتهي مي‌شود. كامو نيز با رد اخلاق سنتي و با تكيه بر مفهوم عصيان، اخلاقي نو بنا مي‌كند كه نوعي لذت از پس آن حاصل مي‌شود كه نتيجه‌ي پذيرش توامان دنيا با همه‌ي خوبي و بدي‌هايش مي‌باشد. نيچه و كامو هر دو با انكار خدا تنها راه نجات را در عصيان مي‌دانند. از منظر آن‌ها، عصيان با دميدن روح تعهد در انسان‌ها و تربيت انسان‌هاي كنشگر با نيهيليسم به مبارزه بر مي‌خيزد و در نهايت منجر به اهتمام محض به زندگي اين جهاني مي‌شود.