تحليل فضايي سرزندگي شهري در سطح محله‌هاي ‌شهر تهران

ارتقاي سرزندگي يك شهر نه تنها مي‌تواند موجب رضايت مردم از جنبههاي اكولوژي سبز، توسعه اقتصادي، خلاقيت فرهنگي و كيفيت زندگي شود، بلكه به ارتقاي توسعه پايدار آن كمك مي‌كند. اما امروزه شهرها به سرعت تحت فشار‌هاي مدرنيته دچار تحولات فضايي شده‌اند. به طوري كه اين تحولات موجب عدم توازن اجتماعي و اقتصادي شده است. تهران به عنوان بزرگترين شهر كشور با كاركردهاي متنوع اقتصادي، اجتماعي، كالبدي مشكلات پيجيده اي را تجربه مي كند كه اين خود منجر به كاهش ميزان سرزندگي شده است. بنابراين پژوهش حاضر با هدف بررسي و ارزيابي وضعيت سرزندگي در سطح محله‌هاي ‌شهر تهران انجام شده است. داده‌ها و اطلاعات لازم جهت اندازه‌گيري سرزندگي از بلوك‌هاي آماري مركز آمار، نقشه كاربري اراضي شهر، تصاوير ماهواره اي و تصاوير ماهواره‌اي استخراج شد. براي ارزيابي سرزندگي از چندين مولفه اصلي يعني اقتصادي، جمعيتي و گردشگري، كيفيت زندگي، كيفيت هوا، سرزندگي شبانه و حكومت محلي در قالب شاخص ‌هاي متفاوت استفاده گرديد. نتايج حاصل از پژوهش نشان داد كه سرزندگي در شهر تهران را مي‌توان به چهار عاملي اصلي خلاصه نمود. عامل اول با 19 درصد از واريانس كل، بيشترين ميزان تاثير گذاري و عامل چهارم با 10 درصد واريانس كل، كمترين اثري گذاري را در مقوله سرزندگي داشتند. در مجموع با تلفيق چهار عاملِ سرزندگي در شهر تهران نقشه نهايي سرزندگي ترسيم گرديد. نقشه تلفيق شده سرزندگي نشان داد كه بخش‌هاي مركزي و شمال غربي شهر وضعيت مناسبي ازنظر سرزندگي شهري دارند اما در مقابل ، بخش هاي جنوبي و جنوب شرقي شهر، در وضعيت نامناسبي از نظر سرزندگي شهري قرار دارند. همچنين نتايج پژوهش نشان داد كه با فاصله گرفتن از بخش مركزي شهر به تدريج از ميزان سرزندگي كاسته مي شود.