بررسي برخي فرايندهاي واژ-واجي در زبان تركي آذري گويش زنجاني بر اساس رويكرد بهينگي

در اين تحقيق سعي شده برخي فرايند‌هاي واژ-واجي يعني فرايندهاي واجي كه در مرز تكواژ‌ها (ريشه و پسوند) رخ مي‌دهد، در چهارچوب بهينگي (پرينس و اسمولنسكي، 1993) بررسي شود. زبان تركي آذري، زباني پيوندي است به‌طوري‌كه حروف اضافه (پس‌اضافه) به‌صورت پسوند به ريشه پيوند مي‌خورند. اين تحقيق به‌صورت توصيفي-تحليلي و بر اساس داده‌هايي صورت گرفته كه به‌صورت مصاحبه از سي گويشور بومي زن و مرد شهر زنجان (بين 15 تا 75 سال) در سه گروه نوجوان، ميانسال و بزرگسال (هر گروه ده نفر) جمع آوري شده است. بر اساس نظريه بهينگي، محدوديت‌هاي وفاداري و نشانداري مربوط به فرايندهاي واژ-واجي مشخص شد و تعامل محدوديت‌ها براي به‌دست آوردن صورت بهينه موردبررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد محدوديت ONSET (هجا بايد داراي آغازه باشد) و محدوديت HARMONY (واكه پسوند بايد از نظر مشخصه پسين و گرد با آخرين واكه ريشه هماهنگي داشته باشد) به‌عنوان محدوديت‌هاي بالارتبه در زبان تركي آذري گويش زنجاني در نظر گرفته مي‌شود. همچنين محدوديت‌هاي وفاداري IDENT-IO (واحد برونداد بايد داراي ارزش برابر با واحد متناظر دروندادي‌اش باشد) در رتبه‌بندي محدوديت‌ها داراي رتبه پاييني هستند و تخطي از آن‌ها گزينه را غير‌بهينه نمي‌كند. همچنين مي‌توان گفت نظريه بهينگي توانايي توصيف فرايندهاي واژ-واجي در زبان تركي آذري را دارد.