مطالعۀ عوامل جامعه‌شناختي مؤثر بر تعارض اجتماعي بين كارگران و كارفرمايان

تعارض، امري طبيعي و جزء خصيصۀ همۀ سازمان‌هاي اجتماعي است. سازمان‌هاي دولتي و غيردولتي، هميشه با مسألۀ تعارض اجتماعي بين نيروهاي انساني (مدير-كاركنان) در سطح ستادي و صف، مواجه هستند. در تعاوني و شركت‌ها نيز اين امر به دلايل گوناگوني رخ مي‌دهد. بر اين اساس، پژوهش پيش رو بر آن است كه عوامل جامعه‌شناختي مؤثر بر بروز تعارض اجتماعي مابين كارگر-كارفرما را مورد بررسي قرار دهد. روش پژوهش از نوع كمي (پيمايش) است. حجم نمونه بر اساس فرمول كوكران تعداد 384 نفر است كه به روش نمونه‌گيري خوشه‌اي تصادفي انتخاب شدند. جهت رتبه‌بندي شاخص‌ها از آزمون ناپارامتريك فريدمن استفاده شد. يافته‌هاي توصيفي نشان مي‌دهد كه ميانگين سني پاسخگويان، 38.57 سال، 25 درصد از پاسخگويان زن و 75 درصد مرد، 92.7 درصد سابقۀ بيمه و 7.3 درصد فاقد بيمه هستند. نتايج حاصل از آزمون فريدمن گوياي اين است كه از بين عوامل رواني (بي‌انگيزگي كاري، خلق‌تنگي طرفين و استرس داشتن در حين انجام ‌وظيفه و زودرنج بودن در هنگام بروز مشكل)، در بعد عوامل فردي (نداشتن مهارت ارتباطي، فقدان تعامل مناسب كارگر-كارفرما، تعلل كاري بيش ‌از حد)، در بعد عوامل شغلي (زياد بودن حجم كار و زمان كم براي انجام آن، ترك مدام كار از سوي كارگر و كار تكراري و يكنواخت)، در بعد عوامل اقتصادي (عدم كفاف حقوق پرداختي در رفع مشكلات شخصي و زندگي، نبود تشويق و پاداش متناسب با عملكرد نيروي انساني، عدم پرداخت مزايا و پاداش در روزهاي خاص)، در بعد عامل محيطي (نبود نظم و انضباط محيطي، رعايت نكردن ايمني كار، محيط مرطوب)، در بعد عامل سازماني (عدم قرارداد كاري، تسويه‌ حساب‌هاي پيش از موعد، قراردادهاي كوتاه‌ مدت)، در بعد عامل فرهنگي (بي‌توجهي به واجبات ديني، كم‌توجهي به ارزش‌هاي اسلامي و اجتماعي)، در بعد عامل اجتماعي (عدم احساس حمايت گروهي، رعايت نكردن شئون اجتماعي، اعتماد كم بين همكاران) در بروز تعارض اجتماعي بين كارگر-كارفرما بيشترين نقش و تأثير را داشته‌اند.