ارائه مدل كسب مزيت رقابتي براي شركت‌هاي صادراتي ايران مبتني بر دوسوتواني سازماني و ظرفيت جذب دانش

هدف: عليرغم اهميت روزافزون نقش دانش در گسترش عملكرد نوآوري و حفظ مزيت رقابتي در محيط رقابتي شديد جهاني، سازمان‌ها در بهره‌گيري و توسعه زيرساخت جريان دانش خارجي به سمت خود دچار مشكلات عديده‌اي هستند. نظريه ظرفيت جذب دانش و ايجاد ساختارهاي كشف و بهره‌برداري در تحقيق و توسعه به‌عنوان نظريه دوسوتواني سازماني، مي‌توانند تبييني براي كمك به سازمان ‌ها براي رفع اين مشكلات باشند؛ بنابراين اين پژوهش با هدف تبيين اثر ظرفيت جذب دانش در كسب مزيت رقابتي و نقش ميانجي دوسوتواني سازماني به بررسي مطالعه در شركت‌هاي صادراتي پرداخته است.روش ‌شناسي پژوهش: مدل اوليه تحقيق از ادبيات استخراج و در مرحله كيفي و با مصاحبه عميق با خبرگان، مدل مفهومي نهايي ترسيم شد. به‌منظور بررسي ابعاد به دست آمده، پايايي و روايي مدل جديد موردبررسي و پرسشنامه با روش نمونه‌گيري تصادفي در ميان مديران و خبرگان شركت‌هاي صادراتي ايران توزيع شد. جامعه آماري پژوهش 570 شركت برتر صادراتي ايران است. در بخش كيفي، نمونه‌گيري با روش نمونه گيري نظري انجام و 11 نفر از مديران شركت ها با بيش از 5 و 10 سال سابقه انتخاب شد. زمينه فعاليت خبرگان شركت‌هاي منتخب شامل حوزه هاي گاز و پتروشيمي، فولاد، قطعات خودرو، لوله و اتصالات و مواد غذايي بود. در بخش كمي نيز با كمك نرم افزار G*Power 78 نمونه انتخاب شد. تحليل داده‌هاي كيفي با روش تحليل محتوا و با كمك نرم‌افزار ATLAS.ti و بررسي فرضيه‌ها از روش مدل‌سازي معادلات ساختاري (SEM) مبتني بر روش حداقل مربعات جزيي (PLS) انجام شد.يافته ‌ها: نتايج بخش كمي نشان مي دهد كه متغير ظرفيت جذب دانش به‌صورت مستقيم بر مزيت رقابتي تاثير معناداري ندارد؛ اما تاثير اين متغير بر دوسوتواني سازماني و تاثير دوسوتواني سازماني بر مزيت رقابتي معنادار است. ازاين‌رو مي توان بيان كرد كه دوسوتواني سازماني در رابطه ي ميان ظرفيت جذب و مزيت رقابتي ميانجي كامل بوده است.اصالت/ارزش‌افزوده علمي: اين پژوهش مسيري براي شركت‌هاي فعال صادراتي درزمينه كسب مزيت رقابتي ترسيم مي‌كند. شركت‌ها مي‌توانند بر پايه تقويت ساختارهاي سازماني دوسوتوان، ايجاد زمينه‌هاي يادگيري و تقويت ظرفيت جذب دانش، جريان ورود دانش بيروني به سازمان را تسهيل نمايند.