مدل‌سازي و حل مساله چندهدفه چيدمان استوار تسهيلات در شرايط عدم قطعيت با الگوريتم‌هاي فرا ابتكاري چندهدفه

هدف: مقاله حاضر به مدل‌سازي و حل يك مساله چندهدفه چيدمان استوار تسهيلات در شرايط عدم قطعيت با الگوريتم‌هاي NSGA-II، MOPSO و MOGWO پرداخته است. از آن‌جايي‌كه مساله چيدمان تسهيلات از نوع NP-Hard مي‌باشد؛ لذا لزوم به‌كارگيري الگوريتم‌هاي فرا ابتكاري با ارايه يك كروموزوم مناسب جهت دستيابي به جواب‌هاي نزديك به بهينه در اين مقاله مورد‌بررسي قرار گرفته است. مساله مورد‌بررسي در اين مقاله شامل چندين دپارتمان مي‌باشد كه بر‌اساس 5 جنبه مختلف (كمينه‌سازي زمان انتقال جريان بين دپارتمان‌ها، بيشينه‌سازي تعداد تجهيزات و امكانات، كمينه‌سازي مسافت طي شده براي دسترسي به تجهيزات اطفاء حريق، كمينه‌سازي مسافت دسترسي به شرايط اقليمي مطلوب و بيشينه‌سازي دپارتمان‌هاي پر سروصدا از يكديگر) بايستي در بخش‌هاي مختلف سالن چيدمان شوند. جهت دستيابي هم‌زمان به توابع هدف فوق، تخصيص دپارتمان‌ها به هر بخش، تجهيز هر بخش با تجهيزات مختلف و چيدمان دپارتمان‌ها در كنار يكديگر جزو اصلي‌ترين هدف‌هاي مقاله مي‌باشد.روش‌شناسي پژوهش: در اين مقاله براي حل مساله از الگوريتم‌هاي فرا ابتكاري تك هدفه GA، PSO و GWO و الگوريتم‌هاي فرا ابتكاري چندهدفه NSGA-II، MOPSO و MOGWO استفاده شده است.يافته‌‌‌‌‌ها: نتايج محاسباتي نشان مي‌دهد كه الگوريتم‌هاي تك هدفه GA، PSO و GWO از كارايي بالايي در دستيابي به مقدار بهينه تابع هدف در زمان بسيار كوتاه تر برخوردارند و روش‌هاي چندهدفه آن‌ها نشان از كارايي بالاي الگوريتم NSGA-II در دستيابي به مقدار ميانگين تابع هدف اول، دوم و پنجم؛ الگوريتم MOPSO در دستيابي به ميانگين تعداد جواب كارا و زمان محاسباتي و درنهايت الگوريتم MOGWO در كسب مقدار ميانگين تابع هدف سوم، چهارم، بيش‌ترين گسترش و فاصله متريك دارد. هم‌چنين مقايسات آماري نشان از وجود اختلاف معنادار بين ميانگين‌هاي زمان محاسباتي را داشته است. براي ارزيابي و رتبه‌بندي الگوريتم‌ها از روش تاپسيس استفاده و نتايج نشان از كارايي بالاي الگوريتم MOGWO در حل مدل دارد.اصالت/ارزش افزوده علمي: در اين مقاله مدل نويني از مساله چندهدفه چيدمان استوار تحت شرايط عدم قطعيت با توجه به جنبه‌هاي ايمني بهداشت و زيست‌محيطي مدل‌سازي شده است.