اثر منبع و سطح مس در جيره بر توليد و سلامت گاو‎هاي هلشتاين طي دوره انتقال

در مطالعه حاضر، اثر منبع و سطح مس جيره بر توليد و سلامت گاوهاي شيري با استفاده از 105 رأس گاو هلشتاين چند شكم زايش آبستن از 21 روز قبل از زايش تا 15 روز پس از زايش در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تيمار و 35 تكرار بررسي شد. تيمارهاي آزمايشي شامل: 1- جيره حاوي مس در سطح توصيه NRC از منبع سولفات مس (NRC-S)، 2- جيره حاوي مس در سطح دو برابر توصيه NRC از منبع گليسينات مس (2NRC-Gly) و 3- جيره حاوي مس در سطح دو برابر توصيه NRC از منبع سولفات مس (2NRC-S) بود. توليد شير و تركيبات آن تحت تأثير تيمارهاي آزمايشي قرار نگرفت، اما اثر متقابل تيمار در زمان نشان داد كه در روزهاي 60، 90 و 120 شيردهي، گاوهاي تيمار 2NRC-Gly توليد شير بالاتري نسبت به گاوهاي NRC-S داشتند (0/05 P) و گاوهاي 2NRC-S در روز 90 و 120 شيردهي توليد شير بالاتري نسبت به گاوهاي NRC-S داشتند (0/05 P). شمار سلول‌هاي بدني در گاوهاي تيمار 2NRC-Gly نسبت به گاوهاي NRC-S پايين‌تر بود (0/05 P). بروز ورم پستان تحت باليني در روز 15 شيردهي در تيمار 2NRC-Gly در مقايسه با دو تيمار ديگر كمتر بود (0/05 = P). تفاوتي در تغييرات وزن بدن و امتياز وضعيت بدني بين تيمارها مشاهده نشد. فراسنجه‌هاي خوني و آنزيم‌هاي كبدي تحت تأثير افزودن مس به شكل معدني و آلي قرار نگرفتند، اما غلظت آلبومين سرم پس از زايش در گروه 2NRC-Gly نسبت به دو گروه ديگر افزايش يافت (0/05 P). بر اساس نتايج حاصل، افزودن مس به‌ويژه از منبع گليسينات مس در سطح دو برابر توصيه NRC منجر به افزايش سطح آلبومين سرم، كاهش شمار سلول‌هاي بدني شير و بروز ورم پستان تحت باليني شد كه مي‌تواند نشان‌دهنده بهبود سلامت گاوهاي دوره انتقال باشد.