بررسي فقهي و اقتصادي پديده خلق پول

خلق پول از مسائل بسيار مهم پولي و اقتصادي است و تأثير تعيين‏كننده‏اي بر متغيرهاي كلان اقتصادي دارد. معمولاً فرايند خلق پول در بانك‏هاي تجاري در كتاب‏هاي درسي اقتصاد به‏خوبي بيان و به عنوان يك امر معمولي پذيرفته مي‏شود و پس از آن تنها مسئله عرضه پول و حجم نقدينگي و تأثيرشان بر متغيرهاي كلان اقتصادي مورد توجه قرار مي‏گيرد؛ ولي كمتر آثار اقتصادي خلق پول بررسي مي‏شود. برخي اقتصاددانان تأثير فراوان نظام بانكي بر جريان خلق پول و نيز آثار اقتصادي آن را مورد توجه قرار داده‏اند و براي جلوگيري آثار منفي آن پيشنهادهاي مختلفي مطرح كرده‏اند. موضوع مورد توجه اين نوشتار عبارت است از: مروري بر ديدگاه‏هاي مختلف اقتصاددانان درباره خلق پول، مروري بر آثار اقتصادي آن، بررسي ماهيت پول اعتباري و بانك و درنهايت بررسي فقهي پديده خلق پول از سوي بانك‏ها و دولت با روش اجتهادي و تحليلي. نوآوري اين مقاله بررسي فقهي نسبتاً جامع خلق پول و نيز ارائه برخي قواعد پيشنهادي براي احتراز از آثار منفي خلق پول است.