بررسي تطبيقي نقش دولت در تأمين مالي خرد متعارف و اسلامي با تأكيد بر ج.ا.ا

تأمين مالي خرد در طول دهۀ گذشته رشد فزاينده‌اي از حيث گسترۀ مفهومي، اهداف، نهادها، ابزارها و دامنۀ عرضه‌كنندگان و متقاضيان داشته است. اكنون برنامه‌هاي تأمين مالي خرد به‌گونه‌اي طراحي مي‌شوند كه توان پاسخگويي به نيازهاي مختلف را داشته باشند. ضرورت پرداختن به انقلاب تأمين مالي خرد و لزوم طراحي نظام تأمين مالي خرد اسلامي در كشور حقيقتي انكارناپذير است. يكي از عناصر مهم اين نظام نقش مؤثر دولت در تأمين مالي خرد اسلامي است. مقاله پيش رو درصدد است با استفاده از روش توصيفي - تحليلي و تحليل آماري به بررسي تطبيقي نقش دولت در تأمين مالي خرد متعارف و اسلامي اقدام نمايد.بر اساس نتايج تحقيق دولت‌ها در مواجهه با تأمين مالي خرد متعارف و اسلامي مي‌توانند دو نقش ايفا نمايند: نقش حمايتي و نقش تأمين‌كنندگي. مهم‌ترين سياست‌هاي تأمين مالي خرد اسلامي و ابزارهاي آن جهت اجراي نقش حمايتي دولت شامل ثبات اقتصاد كلان (مانند تعديل نرخ سود)، تعديل چارچوب قوانين (مانند قانونگذاري و معافيت مالياتي) و موضوع نظارت مي‌باشد. از طرفي، مهم‌ترين سياست‌هاي تأمين مالي خرد اسلامي جهت اجراي نقش تأمين‌كنندگي دولت شامل ارائه مستقيم تأمين مالي خرد، ارائه تسهيلات به نهادهاي عرضه‌كننده تأمين مالي خرد و كمك مالي مستقيم به نهادهاي عرضه‌كننده تأمين مالي خرد مي‌باشد. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه نقش دولت در تأمين مالي خرد در ايران يك نقش تأمين‌كنندگي نيست؛ بلكه يك نقش حمايتي مي‌باشد؛ همچنين نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه ابزارهاي دولت جهت ايفاي نقش حمايتي در حوزه تأمين مالي خرد به ترتيب شامل ايجاد ثبات اقتصاد كلان، تعديل چارچوب قوانين و مقررات و اعمال نظارت‌هاي قانوني و هدفمند مي‌باشد.