اثربخشي آموزش دلگرم‌سازي بر كيفيت زندگي ديابتيك و اختلال‌هاي رفتاري هيجاني در نوجوانان مبتلا به ديابت

مقدمه: بيماري ديابت به‌عنوان يك مشكل عمده نظام سلامت در دنيا يك بيماري متابوليك و مزمن است كه نوجوانان مبتلا به آن با مشكلات و اختلال‌هاي روانشناختي، هيجاني و اجتماعي زيادي مواجه هستند. در نتيجه، مطالعه حاضر با هدف بررسي اثربخشي آموزش دلگرم‌سازي بر كيفيت زندگي ديابتيك و اختلال‌هاي رفتاري هيجاني در نوجوانان مبتلا به ديابت انجام شد. روش كار: اين پژوهش نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري دو ماهه با گروه كنترل بود. جامعه پژوهش نوجوانان مبتلا به ديابت عضو انجمن ديابت شهر تهران در سال 1398 بودند. از ميان آنان تعداد 30 نوجوان ديابتي با روش نمونه‌گيري تصادفي ساده انتخاب و به روش تصادفي در دو گروه مساوي جايگزين شدند. گروه آزمايش 10 جلسه 45 دقيقه‌اي تحت آموزش دلگرم‌سازي قرار گرفت و گروه كنترل آموزشي نديد. ابزارهاي پژوهش سياهه كوتاه‌شده كيفيت زندگي ديابتيك باروگز و همكاران (2004) و مقياس اختلال‌هاي رفتاري هيجاني آخنباخ و رسكورلا (2001) بودند. داده‌ها با روش‌هاي خي‌دو، تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر و آزمون تعقيبي بونفروني در نرم‌افزار SPSS-21 تحليل شدند. يافته‌ها: يافته‌ها نشان داد كه آموزش دلگرم‌سازي باعث افزايش كيفيت زندگي ديابتيك (F=21.02, P 0.001) و كاهش اختلال‌هاي رفتاري هيجاني درون‌نمود (F=25.68, P 0.001) در نوجوانان مبتلا به ديابت شد، اما تاثير معناداري بر اختلال‌هاي رفتاري هيجاني برون‌نمود آنان نداشت (F=3.17, P=0.071). علاوه بر آن، اثربخشي آموزش دلگرم‌سازي بر افزايش كيفيت زندگي ديابتيك (F=33/28, P 0.001) و كاهش اختلال‌هاي رفتاري هيجاني درون‌نمود (F=49.59, P 0.001) و عدم تاثير بر اختلال‌هاي رفتاري هيجاني برون‌نمود (F=2.35, P=0.094) در نوجوانان مبتلا به ديابت در مرحله پيگيري نيز باقي ماند. نتيجه‌گيري: با توجه به نتايج، درمانگران و متخصصان سلامت مي‌توانند از روش آموزش دلگرم‌سازي در كنار ساير روش‌هاي آموزشي جهت بهبود ويژگي‌هاي روانشناختي مرتبط با سلامت به‌ويژه افزايش كيفيت زندگي ديابتيك و كاهش اختلال‌هاي درون‌نمود استفاده كنند.