زمين ‌شيمي اورانيوم و عناصر نادر خاكي در افق فسفات سازند جيرود در منطقه فيروزكوه، حوزه البرز مركزي

دو كانسار فسفريت پاقلعه و گدوك در سازند جيرود (دونين بالايي) در شمال شرق فيروزكوه در حوزه البرز مركزي مورد مطالعه قرار گرفت. مطالعات ميكروسكوپي نشان داد كه فلوئورآپاتيت كاني اصلي فسفاته به همراه باطله‌هاي اصلي كلسيت و كوارتز است. ميزان P2O5، اورانيوم و ΣREE در فسفريت پاقلعه به ترتيب در محدوده 35.5 تا %41.2، 4.8 تا 6.4 و 623 تا 803.2 پي‌پي‌ام و در گدوك در محدوده 12.3 تا %41.1، 4.7 تا 7.8 و 369.2 تا 784.8 پي‌پي‌ام متغير است. الگوي عناصر نادر خاكي بهنجارشده فسفريت‌هاي فيروزكوه نسبت به تركيب شيل پساآركئن استراليا، الگوي محدب بدون ناهنجاري مشخص سريم را نشان مي‌دهدكه بيانگر وجود شرايط فاقد اكسيژن در محيط دياژنزي تشكيل فسفريت‌ است. مطالعات كاني‌شناسي، زمين‌شيمي و همبستگي مثبت REEها با P2O5 و CaO نشان مي‌دهد كه كاني فلوئور آپاتيت ميزبان اصلي REE در فسفريت‌هاي فيروزكوه است. عدم غني‌شدگي اورانيوم در فسفريت‌هاي فيروزكوه احتمالاً به دليل عدم وجود سنگ منشأ مناسب داراي اورانيوم قابل آبشويي در خشكي بوده است يا اينكه عدم غني‌شدگي اورانيوم مي‌تواند ناشي از شرايط اكسيدان ضعيف اوليه طي فسفات‌زايي باشد كه مانع از تبديل U+6 محلول در آب دريا به U+4 شده است و اورانيوم نتوانسته جانشين كلسيم در شبكه آپاتيت شود.