كاربرد پرتو گاما در بازيافت و غيرفعال‌سازي ريزجانداران بيماري‌زا در لجن فاضلاب شهري تصفيه‌خانه جنوب تهران براي توليد كود آلي خاك

لجن يك محصول جانبي اجتناب‌ناپذير تصفيه‌خانه فاضلاب شهري و منبع عناصر غذايي مورد نياز گياه است و با غيرفعال‌سازي ريزجانداران بيماري‌زاي آن با پرتوتابي گاما، به عنوان كود آلي قابل بازيافت است. هدف اصلي اين پژوهش ارزيابي تيماردهي لجن فاضلاب تصفيه‌خانه جنوب تهران تحت تأثير پرتو گاما با/ بدون حرارت‌دهي براي حذف شاخص‌هاي اصلي بيماري‌زا مي‌باشد. شاخص‌هاي باكتريايي هم‌چون كلي‌فرم گرماپاي، استافيلوكوكوس، سالمونلا و اي‌كولاي با استفاده از پرتو گاما (دزهاي 0، 5، 10، 15 و 20 كيلوگري)، حرارت‌دهي (دماي 70 و 180 درجه سانتي‌گراد) و تركيبي از آن‌ها، مورد بررسي قرار گرفتند. ميزان شمارش برخي باكتري‌هاي بيماري‌زا، بيش از حد استاندارد و داراي محدوديت در استفاده به عنوان كود آلي بودند، تا جايي كه براساس استاندارد آمريكا و استاندارد ايران در كلاس B و 3P (به ترتيب) قرار نگرفتند. استفاده از پرتوتابي گاما حداقل 10 كيلوگري به تنهايي و تركيب دو روش پرتوتابي گاما (حداقل 10 كيلوگري) و حرارت‌دهي، براي غيرفعال‌سازي چهار شاخص باكتريايي كافي مي‌باشد؛ در حالي كه دو روش حرارت‌دهي به تنهايي، قادر به حذف كامل آن‌ها نبودند. در مجموع پرتوتابي لجن فاضلاب با گاما به تنهايي، براي توليد كود آلي خاك مطابق با استانداردهاي ملي و بين‌المللي بوده و در مقايسه با تركيب دو روش، كافي و مقرون به صرفه است.