تاثير آموزش خود مراقبتي معنوي بر كيفيت خواب نوجوانان ديابتي

مقدمه و هدف: نوجواني از مراحل حساس و مهم تكامل انسان است كه با تغييرات جسمي، جنسي و روحي زيادي همراه مي باشد. بيماري مزمن در اين رده سني با توجه به خصوصيات تكاملي نوجوانان اثرات قابل ملاحظه اي را بر روند كسب هويت در آن ها مي گذارد. يكي از اين بيماري هاي مزمن ديابت است كه عوارضي طولاني مدت بر نوجوانان مي گذارد و يكي از اين عوارض كيفيت پايين خواب مي باشد. معنويت، به ويژه در كودكان و نوجوانان، در كنار مراقبت هاي روتين بر مقابله با استرس، شدت درد، روابط ميان فردي و كيفيت زندگي تأثير مي گذارد و باعث بهبود كيفيت زندگي كودكان مبتلا به بيماري هاي مزمن مي گردد.مواد و روش ها: مطالعه حاضر يك مطالعه تجربي با هدف تاثير آموزش خود مراقبتي معنوي بر كيفيت خواب نوجوانان ديابتي 12 تا 20 سال مراجعه كننده به مراكز خدمات جامع سلامت شهري و روستايي شهرستان قائمشهر مي باشدكه با روش تخصيص تصادفي ساده از نوع پيش آزمون و پس آزمون بر روي 66 نوجوان ديابتي(33 نفر گروه آزمون، 33 نفر گروه كنترل) بعد از اخذ رضايت نامه كتبي انجام گرديد. ابزار گرد آوري داده ها در اين پژوهش، پرسشنامه كيفيت خواب پترزبورگ بوده است. گروه آزمون طي 6 جلسه 30 تا 45 دقيقه اي مورد آموزش خود مراقبتي معنوي ماري وايت قرار گرفتند. در پايان داده ها وارد نرم افزار spss22  گرديد و سپس اطلاعات توسط آمار توصيفي(جدول، ميانگين و انحراف معيار) و آمار استباطي( تي مستقل  آناليز واريانس، كاي اسكوئر، فيشر) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته ها: با انجام آزمون تي مستقل، يافته ها نشان داد ميانگين كيفيت خواب قبل از مداخله در گروه آزمون 4.6±3.15 و در گروه كنترل 38.84±3.13 و بعد از مداخله در گروه آزمون 31.3±26.14 و در گروه كنترل 39.3±47.12 بود. با حذف اثر پيش آزمون بين دو گروه اختلاف معني داري مشاهده شد(0.01 P و 0.12=Eta). به طوري كه مقدار12 درصد از تغييرات بهبود كيفيت خواب در ارتباط با خودمراقبتي معنوي نوجوانان ديابتي بوده كه در مولفه هاي كيفيت ذهني خواب، مدت زمان خواب و اختلال عملكرد روزانه اختلاف معنا داري مشاهده گرديد(0.01 p).نتيجه گيري: نتايج اين مطالعه نشان دهنده اهميت و نقش آموزش خودمراقبتي معنوي بر بهبود كيفيت خواب نوجوانان ديابتي مي باشد تا آموزش به بيماران توسط پرستاران و مراقبين سلامت صورت گيرد. پيشنهاد مي گردد اين مطالعه در كنار روشهاي مكمل خودمراقبتي در جوامع و ديگر شهر ها علي الخصوص شهر هاي بزرگ صورت پذيرد و همچنين پيشنهاد مي گردد كه داده ها در دوره هاي بلند مدت مورد پيگيري قرار بگيرند.