پيش‌بيني مصرف مواد در نوجوانان ديابتي: نقش افسردگي و استرس با ميانجيگري‌ روابط خانوادگي

مقدمه و هدف: ديابت از شايع‌ترين بيماري‌هاي مزمن در كودكان و نوجوانان است. پژوهش با هدف بررسي نقش افسردگي و استرس با ميانجي روابط خانوادگي در مصرف مواد نوجوانان ديابتي انجام شد. روش پژوهش: اين مطالعه همبستگي از نوع معادلات ساختاري بود. جامعه پژوهش نوجوانان ديابتي عضو انجمن ديابت شهر اروميه و مراجعه‌كننده به پزشكان متخصص ديابت و بيمارستان امام خميني (ره) شهر اروميه در سال 1398 بودند كه 206 نفر با روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب شدند. ابزارهاي پژوهش مقياس غربالگري مصرف مواد نسخه نوجوانان و پرسشنامه‌هاي افسردگي، استرس و روابط خانوادگي بودند. داده‌ها با روش‌هاي ضرايب همبستگي پيرسون و مدل‌يابي معادلات ساختاري تحليل شدند. يافته ها: يافته‌ها نشان داد كه مدل پژوهش حاضر بر اساس شاخص‌هاي برازش مدل مانند CFI با مقدار 0.97 و GFI با مقدار 94.0 برازش مناسبي داشت. همچنين، اثرهاي مستقيم افسردگي  (β=-0.33, P 0.001) و استرس (β=-0.51, P 0.001) بر روابط خانوادگي و روابط خانوادگي (β=-0.25, P 0.008) بر مصرف مواد معنادار بود، اما اثرهاي مستقيم افسردگي (β=0.02, P=0.73) و استرس (β=0.04, P=0.64) بر مصرف مواد معنادار نبود. علاوه بر آن، اثرهاي غيرمستقيم افسردگي (β=0.17, P=0.007) و استرس (β=0.26, P=0.006) با ميانجي روابط خانوادگي بر مصرف مواد معنادار بود. نتيجه گيري: افسردگي و استرس از طريق كاهش روابط خانوادگي مي‌توانند باعث افزايش سوءمصرف مواد در نوجوانان ديابتي شوند.